Dünya Doğayı Koruma Vakfı tarafından hazırlanan (WWF) ve perakende sektörünün çevresel etkilerini değerlendiren “What’s in Store for the Planet 2024” raporu, perakendecilerin ormansızlaşma, sera gazı (GHG) emisyonları ve gıda israfı ile ilgili hedeflere ulaşmada oldukça geride kaldığına dikkat çekiyor.
2021 yılında, İngiltere’deki büyük süpermarketler WWF’nin “Basket” girişimine katılmayı taahhüt etti. Bu taahhüt, soya, sığır eti, palm yağı ve kakao gibi temel ürünlerin 2025 yılına kadar ormansız olmasını sağlamayı taahhüt ediyordu.
Halihazırda, Birleşik Krallık gıda tedarik zincirine giren soyanın yalnızca yüzde 4,5’i, çoğunlukla hayvan yemlerinde kullanılan ve ormansızlaşma ile arazi dönüşümünden arındırılmış olarak doğrulandı.
Kakao, aynı standartları karşılayan yüzde 0,3 oranı ile daha kötü bir performans sergiliyor. Bu ürünler, iklim değişikliği ve biyolojik çeşitlilik kaybının başlıca nedenlerinden biri olan ormansızlaşma ile bağlantılı.
Palm yağı ve sığır eti gibi diğer ürünler de endişe kaynağı olmaya devam ediyor. WWF, süpermarketlerin ormansızlaşmayı önlemeye yönelik 2025 hedeflerine ulaşmalarının pek mümkün olmadığını savunuyor.
WWF’nin CEO’su Tanya Steele, “Nasıl gıda ürettiğimiz, gezegenimize yönelik en büyük tehditlerden biri olmaya devam ediyor.”
Rapor, ayrıca süpermarketlerin tedarik zincirlerinden kaynaklanan emisyonları tam olarak ele alma konusunda başarısız olduklarını da ortaya koyuyor.
Büyük süpermarketlerin net sıfır hedeflerindeki bazı ilerlemelere rağmen, verilerin çoğu tahminlere dayanıyor ve tarım kaynaklı emisyonlar düzgün bir şekilde hesaplanamıyor.
Bu durum, tüm gıda tedarik zincirinde emisyonların azaltılmasında ne kadar ilerleme kaydedildiğinin net bir şekilde anlaşılmasını zorlaştırıyor.
Bir diğer sorun ise süpermarket satışlarında hayvansal proteinlere aşırı bağımlılık. Hayvansal ürünlerin bu aşırı tüketimi, ormansızlaşmaya, sera gazı emisyonlarına ve kaynakların tükenmesine katkıda bulunuyor.
Perakende ve üretim sektörlerinde yaşanan gıda israfı da, gereksiz kaynak kullanımına ve yüksek emisyonlara yol açıyor.
Rapor, bazı olumlu gelişmelere daha dikkat çekiyor. Birkaç süpermarketin, Science Based Targets Initiative (SBTi) ile uyumlu olarak belirlediği emisyon azaltım hedefleri ve dört süpermarket tarafından paylaşılan sürdürülebilir deniz ürünlerine ait verileri değerlendiriyor.
Rapor veren süpermarketlerin Birleşik Krallık’tan temin ettikleri ürünlerin yüzde 50’sinden fazlası, toprak sağlığı ve biyolojik çeşitliliği yönetmeye yönelik programların bir parçası olan çiftliklerden sağlanıyor.
Şeffaflık da artmış durumda; Birleşik Krallık’taki 11 büyük süpermarketin 10’u, gıda pazarının yüzde 90’ını temsil ederek, bu yılki rapor için veri sağladı.
Eylem için aciliyet
Bu adımlara rağmen, WWF süpermarketlerin 2025 yılına kadar ormansız tedarik zincirleri sağlama ve 2030 yılına kadar Birleşik Krallık’taki ortalama haftalık alışverişin çevresel etkisini yarıya indirme hedeflerini tutturmak yolunda olmadıklarını bildiriyor.
Rapor, daha hızlı bir şekilde harekete geçilmezse, Birleşik Krallık’taki süpermarketlerin iklim değişikliğinin en kötü etkilerinden ve biyolojik çeşitlilik kaybından kaçınmak için gerekli olan iklim hedeflerini kaçıracaklarını vurguluyor.
Süpermarketlere daha güçlü adımlar atma çağrısında bulunan WWF, perakendecilere, ormansızlaşma riski yüksek bölgelerdeki tedarik zincirlerini izlemeye yatırım yapmalarını ve güvenilir ormansızlaşma eylem planı olmayan ticaretçilerden ürün temin etmeyi durdurmalarını öneriyor.
‘’Süpermarketler ayrıca, çevresel zarara yol açan et talebini azaltmak için tüketicileri alternatif protein kaynaklarına yönlendirmelidir’’ hatırlatmasını yapıyor.
Rapor, gıda sektörünün sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmasına yardımcı olmak üzere hükümeti daha güçlü düzenlemeler uygulamaya çağırıyor. Bu, 2021 Çevre Yasası’nda vaat edilen ormansızlaşma ile bağlantılı ithalatların yasaklanmasının yürürlüğe girmesini de kapsıyor.
Kaynak:
