Birleşmiş Milletler, elektronik cihazların toplumda giderek yaygınlaşması ve e-atıkların yönetimi için yeterli altyapının bulunmaması nedeniyle e-atıklarda önemli bir artış olduğunun altını çiziyor.
Birleşmiş Milletler’den yapılan açıklamada, küresel olarak sadece bir yıl içinde 62 milyon ton cep telefonu ve cihazın çöpe atıldığı ve dünyanın elektronik atıklara karşı mücadelede yenik duruma düştüğü belirtildi. 2030 yılına kadar elektronik atıkların üçte bir oranında artması bekleniyor.
E-atık olarak da bilinen elektronik atıklar, elektrik fişi veya pil içeren atılmış elektronik parçaların hepsini kapsıyor. Zehirli katkı maddeleri ve cıva gibi tehlikeli maddeler içerebilen bu atıklar çevre ve sağlık açısından tehlike oluşturuyor.
2022 yılında dünyanın yıllık e-atık üretimi, 2010 yılına göre yüzde 82 artışla 62 milyon ton olarak gerçekleşti. E-atık üretimi yıllık 2,6 milyon ton artıyor, bu da 2030 yılına kadar 82 milyon tona ulaşabileceği anlamına geliyor.
BM Eğitim ve Araştırma Enstitüsü (UNITAR) Sürdürülebilir Döngüler Programı kıdemli uzmanı Kees Balde, ‘’E-atık miktarındaki artış, bunların geri dönüşüm çabalarındaki ilerlemeden daha hızlı olduğundan net bir şekilde mücadeleyi kaybediyoruz’’ diyor.
Birleşmiş Milletler uzmanları e-atıklardaki artışı, daha fazla tüketim, onarım seçeneklerinin yetersizliği, elektronik cihazların daha kısa ömürlü olması ve e-atıkların iyi yönetilmemesi gibi faktörlere bağlıyor.
Balde, güneş panelleri gibi enerji tüketimini azaltmak için tasarlanan ürünlerin de e-atığa katkıda bulunduğunu ve 2022 yılında tahminen 600.000 metrik ton fotovoltaik panelin atıldığını belirtiyor.
Küresel Atık İzleme (GEM) raporuna göre, dünya genelindeki e-atıkların, belgelenen e-atık geri dönüşümünden 5 kat daha hızlı arttığını ortaya koyuyor.
BM, ülkelerin e-atık toplama ve geri dönüşüm oranlarını 2030’a kadar yüzde 60’a çıkarmaları halinde, insan sağlığı risklerinin en aza indirilmesi dahil elde edilecek faydaların maliyetinin 38 milyar doların üzerinde olacağını söylüyor.
Sonuç olarak, altyapıya daha fazla yatırım yapılması, elektronik eşyaların onarımı ve yeniden kullanımının teşvik edilmesi, kapasite oluşturulması ve yasa dışı e-atık sevkiyatlarının durdurulmasına yönelik tedbirler alınması konusunda acil çağrı yapılıyor.
Kaynak:
