Birleşmiş Milletler’e bağlı UN-Habitat, dünya genelinde giderek derinleşen konut krizine dikkat çekerken, 40 binden fazla katılımcı Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de düzenlenen 13. Dünya Kentsel Forumu (WUF13) için bir araya geliyor. 17-22 Mayıs tarihleri arasında gerçekleştirilen forumun bu yılki teması, “Dünyayı Barındırmak: Güvenli ve Dirençli Kentler ve Topluluklar”
UN-Habitat verilerine göre bugün en az 3 milyar insan yeterli barınma koşullarına sahip değil, 1 milyardan fazla kişi ise gecekondu ve plansız yerleşimlerde yaşıyor. Kurum, mevcut eğilimlerin sürmesi halinde 2050’ye kadar gecekondularda yaşayan nüfusun üç katına çıkabileceği uyarısında bulunuyor.
Konut sorunu özellikle Asya ve Afrika’da yoğunlaşırken, UN-Habitat uzmanları bunun artık sadece bir insani kriz değil; ekonomik, politik ve çevresel bir sorun haline geldiğini vurguluyor.
Kurum verilerine göre:
- Küresel ölçekte 300 milyondan fazla insan evsiz
- 100 milyondan fazla kişi çatışma, istikrarsızlık ve iklim krizleri nedeniyle yerinden edilmiş durumda
- Her 5 haneden 1’i gelirinin %40’ından fazlasını barınmaya harcıyor
- Konut maliyetleri 2010’dan bu yana dört katına çıktı
Bakü’de çözüm arayışı
WUF13, şehirlerin geleceğine dair küresel politikaların tartışıldığı en önemli platformlardan biri olarak görülüyor.
UN-Habitat Azerbaycan Ofisi Başkanı Anna Soave, konut meselesinin artık şehirlerin geleceğinden ayrı düşünülemeyeceğini belirterek forumun önemine dikkat çekti.
Uzmanlara göre konut krizi, sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin merkezinde yer alıyor. Birleşmiş Milletler’in Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi 11, şehirleri daha kapsayıcı, güvenli ve dayanıklı hale getirmeyi amaçlıyor.
Bakü’deki forumda öne çıkan başlıklar arasında:
- Sosyal konut ve uygun fiyatlı barınma politikaları
- Arazi ve mülkiyet hakları
- Kentsel finansman modelleri
- İklim dayanıklılığı ve afet riskleri
- Dijital şehir planlama
- Toplu taşıma ve altyapı entegrasyonu
yer alıyor.
UN-Habitat, konut krizine karşı “çift yönlü yaklaşım” öneriyor: mevcut gecekondu alanlarının iyileştirilmesi ve aynı anda uygun fiyatlı konut arzının artırılması.
Kurumun verilerine göre, 2020–2025 arasında 41 milyondan fazla kişi gecekondu koşullarından çıkarıldı. Buna rağmen ihtiyaçların ölçeği, küresel müdahalenin hâlâ yetersiz olduğunu gösteriyor.
2002’den bu yana iki yılda bir farklı şehirlerde düzenlenen Dünya Kentsel Forumu, ilk kez Nairobi’de yapılmıştı. Barcelona, Vancouver, Rio de Janeiro ve Kahire gibi şehirlerin ardından bu yıl Bakü, şimdiye kadarki en büyük WUF organizasyonuna ev sahipliği yapıyor.
Kaynak:
