Yeni yapılan bir araştırmaya göre, dünya genelinde en az 23 milyon insan metal madenlerinden kaynaklanan zararlı konsantrasyonlardaki toksik atıklarla kirlenmiş yerlerde yaşamını sürdürüyor. Bu faaliyetlerden kaynaklanan kimyasal maddeler, bulundukları bölgelerde toprağa ve su yollarına sızabiliyor.
İngiliz bilim insanları, dünyadaki 22,609 aktif ve 159,735 terk edilmiş metal madeninin haritasını çıkardı ve bunlardan kaynaklanan kirliliğin boyutunu hesapladı. Bu faaliyetlerden kaynaklanan kimyasalların toprağa ve su yollarına sızabileceği konusunda uyarıda bulunan araştırmacılar, madencilik faaliyetlerinin çok dikkatli planlanması gerektiğini belirtiyor.
Araştırmayı yöneten Lincoln Üniversite’sinden Mark Macklin, lityum ve bakır gibi batarya teknolojisini ve elektrifikasyonu destekleyecek metallere olan talebin artması nedeniyle durumun daha kritik olduğunu söyledi.
Science dergisinde yayınlanan bulgular, ekibin madencilik faaliyetlerinden kaynaklanan kirliliğin çevrede tam olarak nasıl etki yaptığına ve biriktiğine ilişkin önceki çalışmalara dayanıyor.
Bilim insanları, hükümetler, madencilik şirketleri ve ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu gibi kuruluşlar tarafından yayınlanan, dünya genelindeki madencilik faaliyetlerine ait verileri derledi. Bu veriler arasında her bir madenin konumu, hangi metali çıkardığı ve aktif ya da terk edilmiş olup olmadığı yer aldı.
Metal madenciliğinden elde edilen metallerin çoğunun topraktaki tortuda kaldığını açıklayan Macklin, ‘’Maden atıklarından veya kirlenmiş topraktan aşınan bu malzeme nehir kanallarında son buluyor veya bir sel yatağında birikebiliyor’’ dedi.
Macklin ve meslektaşları, metalle kirlenmiş bu tortunun nehir sistemlerinde ne kadar ilerlediğini hesaplamak için daha önce yayınlanmış saha ve laboratuvar analizlerini kullandı.
Bu veriler, bilim insanlarının halihazırdaki ve geçmişteki madencilik faaliyetlerinden kaynaklanan kirliliğin dünya genelindeki boyutunu hesaplayabilecek bir bilgisayar modeli üretmelerine olanak sağladı.
Lincoln Üniversitesi’nde su ve gezegen sağlığı profesörü olan Chris Thomas, ‘’Etkilenmesi muhtemel alanın haritasını çıkardık ve bunu nüfus verileri ile birleştirdiğimizde, dünyada en az 23 milyon insanın kirlenmiş olarak kabul edilebilecek topraklarda yaşadığı sonucuna vardık’’ açıklamasını yaptı.
Thomas, ‘’İnsanların bu kirlilikten etkilenip etkilenmeyeceğini bu araştırmayla bilemeyiz ve insanların maruz kalabileceği pek çok yol var. Ancak bu bölgelerin çoğunda tarım ve sulama yapılıyor’’ dedi.
Araştırma, kirlenmiş topraklarda yetiştirilen veya maden atıklarıyla kirlenmiş suyla sulanan ürünlerin yüksek oranda metal içerdiğini gösteriyor
Bilim insanları makalelerinde, ‘’Sel yataklarında otlayan hayvanlar özellikle selden sonra metal bakımından zengin taze tortu biriktiren kirlenmiş bitki materyali ve tortu yiyebilir’’ açıklamasını yaptı.
Macklin ise, ‘’İklim değişikliği ve daha sık görülen sellerle birlikte bu kirlilik giderek büyüyecek ve genişleyecek’’ ifadesini kullandı.
Araştırmacılar, çalışmalarında metal madenciliğinin ‘’insanlığın en eski ve en kalıcı çevresel kirletme biçimini’’ temsil ettiğine dikkat çekerek, madencilikten kaynaklanan atıkların nehir sistemlerini 7 bin yıl kadar önce kirletmeye başladığını aktarıyor.
Kaynak:
