2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi’nde belirtildiği gibi daha güvenli, daha yeşil ve daha adil bir dünyaya yönelik küresel çaba ömrünün yarısını tamamladı.
Peki şu ana kadar ne gibi ilerlemeler kaydedildi?
2015 yılında Birleşmiş Milletler tarafından başlatılan girişim, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH) olarak bilinen 17 hedefi gerçekleştirmeye yönelik 15 yıllık bir planı hayata geçirdi.
O zamandan bu yana, dirençli şehirler inşa etmek ve eşitsizlikleri azaltmaktan, iklim eylemi geliştirmeye, güçlü kamu ve özel sektör ortaklıkları kurmaya kadar ulusal eylem planları girişimin iddialı hedefleri doğrultusunda geliştirildi.
Bu iki bölümlük yazı, 2015-2023 arasında önemli alanlarda kaydedilen ilerlemeye odaklanıyor. İlk bölümde dijital uçurumun kapatılması, herkes için eğitim ve insana yakışır işler değerlendiriliyor.
2015: Bilgisayar, internet erişimindeki uçurum
Uluslararası Telekomünikasyon Birliği’ne (ITU) göre, 2015 yılında Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri kabul edildiğinde, dünya zaten hızlı bir dijital devrimin ortasındaydı. 3,2 milyar insan internet kullanıyor ve 7 milyardan fazla cep telefonu abonesi bulunuyordu. Aynı zamanda dijital uçurumun ilk örnekleri de kök salmaya başlamıştı.
Gelişmiş ülkelerdeki hanelerin yüzde 80’inin internet erişimi varken, gelişmekte olan ülkelerdeki hanelerin yalnızca yüzde 34’ü internet kullanıyordu. En az gelişmiş ülkeler ise daha da geride kalarak, yalnızca yüzde 7’sinin online bağlantısı vardı.
Günümüzde, dünya genelindeki milyonlarca insan için bilgiye erişimden, online bankacılık işlemleri yapmaya, tıbbi yardım almaya ve uzaktan çalışma olanaklarına kadar dijital bağlantının olmadığı bir hayat düşünülemez hale geldi.
2023: Dijital eşitsizlikler her zamankinden daha şiddetli
Dünyanın her yerinde her yaştan milyonlarca insan, tek bir tuşla her gün dijital altyapıyla bağlanıyor. Ancak dijital uçurumlar ve eşitsizlikler her zamankinden daha keskin. Gezegenin üçte ikisinden fazlası internet kullanıyor ve 2022 itibarıyla 8,63 milyar mobil abone bulunuyor.
En az gelişmiş ülkelerde internet erişimi olan insan sayısında 2015 yılından bu yana yüzde 36 oranında büyük bir artış yaşandı. Buna karşılık, yüksek gelirli ülkelerde nüfusun yüzde 92’sinin ve üst-orta gelirli ülkelerdeki nüfusun yüzde 79’unun internet erişimi var.
Küresel ölçekte, kadınlar erkeklerden daha az internet kullanıyor. Bu oran kadınlarda yüzde 63, erkeklerde ise yüzde 69.
Bu arada yapay zekanın (AI) artan ve kontrolsüz kullanımından ortaya çıkan risklerle tetiklenen yeni teknolojiler, kolayca veri gizliliği kaybına yol açabilir ve çevrimiçi zarar riskini artırabilir. Çevrimiçi şiddet ve nefret söyleminin yanı sıra dezenformasyonun yaygınlaşmasına yol açabilir.
Birleşmiş Milletler kuruluşları ve ortakları, BM Genel Sekreteri’nin küresel bir dijital sözleşme geliştirme çağrısı ve dijital platformlarda bilgi bütünlüğüne ilişkin politika özetinin başlatılmasının yol açtığı dijital uçurumun kapatılması için yoğun bir şekilde çalışıyor.
2015: Herkes için eğitim
2015 yılında Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri kabul edildiğinde, gelişmekte olan ülkelerde ilkokula kayıt oranı yüzde 91 seviyesindeydi. Buna rağmen aralarında 33 milyonu kız çocuk olmak üzere 59 milyon çocuk çeşitli nedenlerle okula gidemedi.
Diğer eşitsizlikler de dikkat çekiciydi. Çatışmalardan etkilenen ülkelerde çocukların neredeyse yüzde 36’sı eğitimden uzak kaldı. Dünya genelinde yaklaşık 757 milyon kişi okuma yazma bilmiyordu ve bunların üçte ikisi kadındı.
Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, kaliteli eğitim ve öğrenime odaklanmaya yönelik ilk girişimi temsil ediyordu.
SKH4: Nitelikli Eğitim hedefi, dönüştürücü etkisiyle Pasifik’teki uzak takımadalardan Latin Amerika ormanlarına ve Karayip adalarından savaşın büyük yıkıma uğrattığı Ukrayna’daki okullara ve kuzey Kenya’daki mülteci kamplarına kadar sürdürülebilir kalkınma ve daha iyi bir gelecek için kalıcı bir umudu temsil ediyor.
Önümüzdeki dönemde ek önlemler alınmadığı takdirde, 84 milyon çocuğun okula gidemeyeceği, 300 milyon öğrencinin temel matematik ve okuryazarlık becerilerinden yoksun kalacağı ve altı ülkeden yalnızca birinin evrensel orta öğretimi tamamlama hedefine ulaşabileceği belirtiliyor.
2023: İlk yarı karnesi
Covid-19 salgını boyunca küresel eğitim önemli bir darbe aldı. Dünya genelinde yaklaşık 1,5 milyar çocuk ve genç okulların kapatılmasından etkilendi.
Bugün dünya çapında 250 milyon çocuk okula gidemiyor. Bu toplamın içinde ilkokul çağında olan çocuk sayısı 64 milyon. Mülteci çocukların yarısının eğitime erişimi yok ve 763 milyon yetişkin okuma yazma bilmiyor.
2030 yılına gelindiğinde yaklaşık 84 milyon çocuk ve gencin okula gidemeyeceği ön görülüyor.
BM Genel Sekreteri Guterres, özellikle kız çocuklara, düşük gelirli ailelerdeki öğrencilere, engelli veya krizin ortasında yaşayan öğrencilere kapsayıcı ve nitelikli eğitim sunmak için daha acil ve hızlandırılmış önlemler alınması çağrısında bulunan ‘’2022 Transforming Education Summit’’i düzenledi.
2015: İş dünyası
2015 yılında çalışma çağındaki küresel nüfusun yüzde 6,1’i işsizdi ve bu sayı kadınlarda daha yüksekti.
Birçok ülkede tam zamanlı işlerde çalışan kadınlar, erkek meslektaşlarından daha az kazanıyor ve bu eşitsizlik devam ediyor.
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) Dünya İstihdam Sosyal Görünümü raporuna göre, dünya genelinde toplam 1,5 milyar insan resmi iş kontratları olmaksızın korunmasız işlerde istihdam ediliyordu.
2023: Pandemi sonrası ilerlemenin değerlendirilmesi
Covid-19 sırasında ortaya çıkan ve sonrasında devam eden iş güvensizliği, maaş kayıpları ve artan yaşam maliyeti, son birkaç yıldır dünya genelinde yaygın bir sorun haline geldi.
Küresel işsizlik oranı genel olarak yüzde 5,8’e düştü, ancak salgının etkileri hala devam ediyor.
ILO, 2021’de kadınları ve gençleri orantısız şekilde etkileyen salgın nedeniyle tahminen 125 milyon tam zamanlı iş kaybı yaşandığını tespit etti.
Kurumun son istihdam görünümü raporuna göre, geçen yıl dünya genelinde 2 milyardan fazla işçi sosyal koruma kapsamı dışındaki kayıt dışı sektörde istihdam edildi.
2021 yılında BM Genel Sekreteri, dört milyar insanı sosyal koruma altına almak ve en az 400 milyon insana yakışır iş yaratmak amacıyla ‘Global Accelerator on Jobs and Social Protection for Transitions’ programını başlattı.
Ortak Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Fonu’nun Entegre Sosyal Koruma Portföyü, 2020’den 2022’ye kadar dünya çapında 39 ülkede sosyal koruma kapsamının sürdürülmesi ve genişletilmesi için kritik finansman sağladı.
Birleşmiş Milletler ülke ekipleri, yeni veya genişletilmiş sosyal koruma yardımlarına erişimle 147 milyon savunmasız kişiye ulaşma konusunda hükümetlere destek vermeyi sürdürüyor.
Kaynak:
https://news.us15.list-manage.com/track/click?u=372753f560ef60c400f1a4f3f&id=45fd5cd87d&e=8b42edf312
