2001’de Nobel Barış Ödülü’ne layık görülen, hayatımıza ‘Annan Planı’ ile giren eski Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan, geçtiğimiz yıl bugün 18 Ağustos’ta hayatını kaybetti. Barış elçisi, Birleşmiş Milletler’in ilk Afrika kökenli siyahi Genel Sekreteri’ydi.
Kofi Annan, 1938’de Gana’da dünyaya geldi. Üniversite eğitimini Gana, ABD ve İsviçre’de tamamladıktan sonra, 1962’de Birleşmiş Milletler’e bağlı Dünya Sağlık Örgütü’nde kariyerine bütçe memuru olarak başladı. Bir dönem ülkesi Gana’ya dönüp turizm yöneticiliği yapan Annan, daha sonra Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Asistanı olarak Amerika’ya geri döndü. 1987-1996 yılları arasında Birleşmiş Milletler’de birçok farklı görevde çalıştıktan sonra, 1996 yılında Birleşmiş Milletler’in yedinci Genel Sekreteri olarak seçildi.
Genel Sekreterlik görevi süresince kangren haline gelmiş meseleleri çözmek için taşın altına elini sokmaktan çekinmeyen Kofi Annan, Türkiye’de ve dünyada herkesin bildiği bir isim haline geldi. Ülkemizde Kıbrıs Sorunu’na getirdiği çözüm önerileri ve adada yapılan referanduma öncülük etmesiyle hatırlanan Annan, 2001 yılında BM’yi yeniden canlandırması, insan haklarına öncelik vermesi, AIDS ile mücadelesi ve uluslararası terörizme karşı duruşu nedeniyle Nobel Barış Ödülü’ne layık görüldü.
Kıbrıs’ta barış umudu
yarattı
Hayatımıza, isminin verildiği Annan Planı sürecinde giren Kofi Annan,
Kıbrıs’taki Türk ve Rum kesimlerinin yaşadığı gerginliği ortadan kaldırmak için
Kıbrıs Adası’nın bağımsız bir devlet olarak birleştirilmesini önerdi. Plan,
Kıbrıs’ın İngiliz üsleri bölgesi haricinde kalan kısımlarının bağımsız ve
federal nitelikte bir devlet olacak şekilde birleştirilmesini öngörüyordu.
Kurulması hedeflenen Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti’nde bakanlıkların en az üçte
biri Türklerden oluşacak, devlet başkanlığı ve başbakanlık makamları ise 10
ayda bir Türkler ve Rumlar arasında el değiştirecekti. Kofi Annan, adadaki iki
kesimi bir arada yaşamaya en çok yaklaşan planı yaratsa da Güney Kıbrıs Rum
Yönetimi’nde referandumda oylamaya sunulan plan, yüzde 75,38’le reddedilince
hayata geçirilemedi. KKTC’deki referandumda ise yüzde 64,91’le plan kabul
görmüştü.
ABD ilişkileri
eleştirildi
Kofi Annan her ne kadar barış konusunda attığı adımlarla isminden söz
ettirse de ABD’nin politikalarına uyumluluğu nedeniyle eleştirildi. 2003’te
başlayan ABD’nin Irak ve diğer bölgelere düzenlediği askeri müdahalelerine karşı
ses çıkarmaması eleştirilmesine yol açtı.
Küresel İlkeler
Sözleşmesi fikri
1999’da Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu sırasında, Birleşmiş
Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan, Binyıl Kalkınma Hedefleri doğrultusunda
iş dünyası liderlerine çağrıda bulunarak, yeni küresel ekonominin
sürdürülebilirliğini sağlamak için gerekli olan çevresel ve sosyal dayanakların
oluşturulmasına destek vermeye ve tüm dünya halkları için küresel yatırımlar
yapmaya davet etti. Bu çağrının resmi bir nitelik kazanmasıyla Küresel İlkeler
Sözleşmesi, 26 Temmuz 2000’de BM merkezinde yapılan bir toplantıyla hayata
geçti.
2012’de Birleşmiş Milletler’deki son görevi Suriye özel temsilciliğinin ardından görevini bırakan Kofi Annan, geçtiğimiz sene 18 Ağustos’ta hayatını kaybetti.
