İklim değişikliği nedeniyle eriyen Kuzey Kutbu permafrostu, binlerce yıldır tutulan cıvayı Alaska’nın Yukon Nehri’ne bırakarak hayati öneme sahip olan tatlı su kaynağını tehlikeye atıyor.
Bilim insanları Kuzey Kutbu’nda, Kutup Dairesi’nin üzerinde kalan Arktik bölgesinde binlerce yıldır donmuş halde bulunan toprağın çözülmesiyle tonlarca civanın açığa çıktığını belirledi.
Eriyen permafrosttan salınan cıva bugün toksik bir tehdit oluşturmasa da, etkisinin zamanla artacağını kaydeden uzmanlar, doğal ortamda artan cıva konsantrasyonunun besin zincirine yavaş yavaş yerleşebileceğini ve insanlar tarafından tüketilen balıklar ve vahşi hayvanlarda birikerek gelecekte bir tehdit oluşturacağını savunuyor.
Kuzey Kutbu’ndaki cıva nerden kaynaklanıyor?
Kirleticiler, doğal atmosfer dolaşımı nedeniyle daha yüksek enlemlere doğru hareket ediyor. Bu eğilim, cıvanın Arktik’ de birikmesine ve bitkiler tarafından emilmesine neden oluyor. Bitkinin ölümünden sonra da donmuş toprağın bir parçası haline geliyor.
Binlerce yıl boyunca donmuş toprakta biriken cıva konsantrasyonu iklim değişikliğinin etkisiyle toprak çözüldüğünde açığa çıkıyor ve çevreye yayılıyor.
Bu zehirli metalin aşınarak çevreye saçılması, bölgede yaşan 5 milyon insan için tehdit oluşturuyor.
2050 yılına kadar permafrostun tamamen yok olması beklenen bölgelerinde yaşayan 3 milyondan fazla insan için de büyük bir çevre ve sağlık riski taşıyor.
NOAA verilerine göre, Kuzey Kutbu gezegenin diğer bölgelerine göre dört kat daha hızlı ısınıyor ve bu da permafrostun erimesine neden oluyor.
Makalenin ortak yazarı olan Güney Kaliforniya Üniversitesi (USC) Dünya Bilimleri ve Çevre Çalışmaları Profesörü Josh West, ‘’Arktik’te patlamayı bekleyen dev bir cıva bombası olabilir’’ diyor.
Donmuş toprak, toprak sıcaklığının en az iki yıl boyunca donma noktasının altında kaldığı, yüzeyin birkaç metre altından binlerce metre derinliğe kadar uzanabilir. Bu tabaka çözüldükçe, yüzlerce, hatta binlerce yıldır orada hapsolmuş cıva ve karbon gibi elementler serbest kalıyor.
Kaynak:
