Yeni bir araştırma, Çin’in hava temizliği çalışmalarının Pasifik’te aşırı sıcak dalgalarına neden olduğunu gösteriyor. Bilim insanları, bu tür kirliliğin azaltılmasının kamu sağlığı için gerekli olmakla birlikte atmosferi de ısıttığı gerçeğiyle boğuşuyor.
Pasifik Okyanusu’nda Alaska’dan Kaliforniya’ya kadar uzanan geniş bir alan, ‘’The Blob’’ olarak adlandırılan ısınma olayına maruz kalıyor. Bu alan, balık stoklarının tükenmesine, deniz kuşlarının aç kalmasına, zehirli alg patlamalarına, somonların ve deniz aslanlarının yerlerinden olmasına ve balinaların yiyecek bulmak için gemi yollarına girmesine neden oluyor.
Blob ilk olarak 2013 yılında görüldü ve kuzeydoğu Pasifik’te Kanada büyüklüğünde bir alana yayıldı. Son olarak geçen yaz tekrar ortaya çıktı. Bilim insanları şimdiye kadar okyanuslardaki bu ani ısınmayı açıklayamadı. İklim değişikliği El Nino gibi doğal döngülerle birleştiği düşünülse bile bunun yeterli olmadığı görüşü yaygın.
Çin Okyanus Üniversite’sinden meteorolog Xiaotong Zheng ve uluslararası meslektaşları, bu olağanüstü ısınmanın Çin’deki hava kirliliği temizliğinden kaynaklandığını savunuyor.
Gezegeni güneş ışınlarından koruyan duman partiküllerindeki azalmanın ısınmayı hızlandırdığı ve bunun da, Pasifik’te zincirleme atmosferik olaylara neden olarak okyanusu ısıttığı düşünülüyor.
Diğer araştırmacılar da, bu bulguların gelecekteki iklim değişiklikleri açısından kritik öneme sahip olabileceğine inanıyor.
Aerosol olarak bilinen küçük partiküllerin salınımı, Güney Asya ve Afrika dışında dünya genelinde azalıyor. Bilim insanları, bu temizliğin küresel olarak atmosferi ısıtacağı ve aynı zamanda bölgesel okyanus sıcak hava dalgalarını besleyeceğini düşünüyor.
Texas A&M Üniversitesi’nden atmosfer bilimci Yangyang Xu, aerosol azaltımının iklim sistemini daha önce deneyimlemediğimiz şekillerde değiştireceğini belirtiyor.
Hava kirliliğinin temizlenmesinin atmosferik ısınmayı kötüleştirebileceği fikri kulağa ve mantığa aykırı geliyor
Ancak, atmosferde asılı duran ve topluca aerosol olarak bilinen küçük parçacıklar sera gazlarından çok farklı. Güneş radyosyonunu hapsederek gezegeni ısıtmak yerine, gelen güneş ışığını dağıtarak ve bazen bulutlar oluşturarak onu gölgeliyor. Havada birkaç günden fazla kalmayan bu partiküller, iklim modelciler, orada bulundukları süre boyunca sera ısınmasının üçte biri kadarını bertaraf edebildiklerini hesaplıyor.
Ancak son yıllarda bu soğutma etkisi dünyanın büyük bölümünde azalma eğiliminde. Halk sağlığını korumayı amaçlayan temiz hava mevzuatı sayesinde, 1980’lerden bu yana Avrupa ve Kuzey Amerika’da aerosol emisyonları azalıyor.
Aerosoller, kısa ömürlü ve atmosferde hızla dağılan partiküller oldukları için ulusal kirlilik temizliği farklı bölgelerde farklı ısınma etkileri yaratıyor. Bilim insanları, sera gazı emisyonlarını azaltmanın en iyi yol olduğuna işaret ediyor.
Özellikle metan emisyonlarının önlenmesi, aerosollerin kaybolmasıyla oluşan etkileri hafifletebilir. Ancak, kimse aerosol temizliğinin durdurulmasını önermiyor, çünkü bu durum büyük bir ölüm oranına yol açabilir.
Sonuç olarak, bilim insanları temiz hava mevzuatlarının halk sağlığı için hayati öneme sahip olduğunu ve aynı zamanda aerosol azaltımının iklim değişimine olan etkilerini dikkatlice değerlendirmeye devam edeceklerini bildiriyor.
Kaynak:
https://e360.yale.edu/features/aerosols-warming-climate-change
