Cinsiyet Eşitliği İzleme Derneği (CEİD), İzler projesi kapsamında toplumsal cinsiyet eşitliğinde yerel yönetimlerin çalışmalarını inceledi.
30 büyükşehir belediyesinden elde edilen veriler doğrultusunda eşitlik bakımından ortaya çıkan görünüm şöyle özetlendi:
– Kentlerde kaynak sahipliği ve kaynaklara erişim, sınıf, etnisite, cinsiyet ve cinsiyet kimliği ve cinsel yönelim, yaş ve beden eşitsizlik kaynağına dönüşebiliyor ve bireyleri dezavantajlı konuma sürükleyebiliyor.
– Ulaşım, kentsel katılım, barınma, altyapı hizmetleri, park ve bahçelere erişim haklarından tüm grupların ihtiyaç duydukları biçimde ve ihtiyaç duydukları ölçüde yararlandıklarını söylemek mümkün görünmüyor.
– Toplu taşımanın yaşlılar, engelliler ve küçük çocukla seyahat edenler için uygun olmaması önemli bir sorun olmaya devam ediyor.
Barınma her zaman olduğundan daha büyük bir sorun artık.
-Kentlerin her bölgesi yalnız yaşayan kadınlar, LGBTİ+’lar için güvenli değil.
– Şiddetten arınmış bir çevrede güven içinde yaşama, dolaşma, kendini gerçekleştirme hakkı herkes için mümkün görünmüyor.
Çalışma kapsamında toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasında önemli hizmetler incelendi.
Şiddete maruz kalan kadınlar için büyük önem taşıyan Kadın Danışma Merkezi, 2023 yılı itibarıyla sadece 13 büyükşehir belediyesinde hizmet veriyor. Bunlar; Adana, Ankara, Bursa, Eskişehir, Hatay, İstanbul, İzmir, Mersin, Muğla, Sakarya, Şanlıurfa, Tekirdağ, Trabzon olarak sıralanıyor.
30 büyükşehir belediyesinden 11’i ‘’aile destek merkezi’’ veya ‘’aile danışma merkezi’’ adı altında aileye yönelik danışmanlık hizmetleri veriyor. Bu belediyeler arasında Balıkesir, Kahramanmaraş, Kayseri, Kocaeli, Konya, Malatya, Manisa, Mardin, Ordu ve Samsun yer alıyor.
Şiddete maruz kalan ve risk altındaki kadınlar için sığınmaevi hizmeti büyük öneme sahip. Belediyeler kanunu kapsamında nüfusu 100 binin üzerindeki belediyelerin kadın ve çocuklar için sığınma evi açması zorunlu olmasına rağmen bu hizmeti sunan belediye sayısı 2023’te sadece 10 olarak kayıtlara geçti.
30 büyükşehir belediyesinden yalnızca 18’i çocuklara yönelik kreş/gündüzlü bakım sunuyor. Bu hizmeti sunmayan 12 belediye arasında Denizli, Erzurum, Kahramanmaraş, Kayseri, Mardin, Ordu, Sakarya, Samsun, Şanlıurfa, Tekirdağ, Trabzon ve Van yer alıyor.
30 büyükşehir belediyesinden 13’ünde yaşlılara, 10’unda engellilere yönelik gündüzlü bakım hizmeti bılunmuyor.
Aydın, Eskişehir, İzmir ve Mersin Büyükşehir Belediyeleri alzheimer ve demans hastalarına yönelik hizmet sunarken, İzmir Büyükşehir belediyesi alzheimer ve demans hastası yaşlı yakınlarına danışmanlık hizmeti veriyor.
Ankara, Aydın, Bursa, İstanbul, İzmir, Kocaeli, Konya ve Manisa olmak üzere toplam 8 büyükşehir belediyesi yaşlılara huzurevi/yatılı bakım hizmeti sunuyor.
30 büyükşehir belediyesinden 16’sında engellilere yönelik gündüz bakımı var. Ancak çoğu belediyenin bu hizmeti tek merkez üzerinden verdiği, hizmetten yararlanmak için yaş kriteri getirdiği ve belli engel gruplarıyla hizmeti sınırlandırdığı görülüyor.
Yaşlılara ve engellilere yönelik evde bakım hizmeti en sık rastlanan hizmet türü. Beş büyükşehir belediyesi evde bakım hizmeti sunmuyor. Bunlar, Ankara, Balıkesir, Manisa, Şanlıurfa ve Van olarak sıralanıyor.
Evde bakım hizmetlerinden yararlanmanın temel kriterlerinden biri yoksulluk içinde olmak. Yoksul olmayanlar bu hizmetten yararlanamıyor.
Türkiye’de 2023 Aralık ayı itibarıyla 35 eşitlik birimi bulunuyor. İllere göre bakıldığında eşitlik birimlerinin İzmir ve İstanbul’da yoğunlaştığı görülüyor. Ankara’da eşitlik birimi olan tek belediye Çankaya Belediyesi.
Sonuç olarak, CEİD’in 30 büyükşehir belediyesinin hizmetlerini incelediği rapora göre, zorunlu olmasına rağmen 20 belediyede sığınmaevi, 12’sinde kreş yok. 13’ünde yaşlılara ve 10’unda engellilere bakım hizmeti sunulmuyor.
Kaynak:
https://www.gazeteduvar.com.tr/30-buyuksehir-belediyesinin-esitlik-karnesi-haber-1674743
