Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), Paris Anlaşması kapsamında hazırlanan yeni iklim taahhütlerinin, ‘’söylem ile gerçeklik arasında büyük bir uçurum’’ olduğunu ve bunun kapatılması gerektiğini belirtiyor. Hedeflerin karşılanabilmesi için büyük bir artışa ihtiyaç olduğu vurgulanıyor.
Yıllık “emisyon açığı” raporunun 15. baskısında, ülkelerin yeni ulusal katkı beyanlarını (NDC) sunma tarihi olan Şubat 2025’e yaklaşılırken, “artık boş sözlere yer olmadığının’’ altı çiziliyor. Rapor, ulusal katkı beyanlarının (NDC) ‘’2035 için hızlandırılmış azaltım eylemleriyle birlikte, hedeflerde büyük bir sıçrama sağlaması gerektiğine’’ vurgu yapıyor.
Yeni analizlere göre, ülkelerin mevcut emisyon azaltma hedefleri ve iklim politikaları, 1,5°C sınırını korumaktan çok uzak.
Küresel emisyonların hızla azaltılmaması durumunda, iklim değişikliği etkilerinin daha da şiddetlenmesi bekleniyor.
Bu uyarı, hükümetlerin karbon emisyonlarını düşürmek için çok daha iddialı ve etkili adımlar atması gerektiğini ortaya koyuyor. Aksi takdirde, dünya genelinde daha sık ve yoğun aşırı hava olayları, deniz seviyelerinde yükselme ve biyolojik çeşitlilik kaybı gibi tehlikeler kaçınılmaz hale gelecek.
“Şimdiye kadar görülmemiş bir ölçek ve hızda küresel bir mobilizasyona ihtiyacımız var – bu, hemen şimdi başlamalı’’ diyen UNEP İcra Direktörü Inger Anderson, ‘’İklim krizi zamanı geldi’’ sözleriyle durumun aciliyetini vurguladı.
Rapor, Kasım ayında Azerbaycan’ın Bakü şehrinde gerçekleşecek BM iklim zirvesinde bir araya gelecek ülkeleri, 2015’te Paris’te imzaladıkları anlaşmayı dikkate almayan emisyon azaltım taahhütleri sunmaktan kaçınmaya çağırıyor.
196 ülke tarafından imzalanan Paris Anlaşması, küresel ısınmayı sanayi öncesi seviyelerin 2°C’nin altında tutmayı ve 1,5°C’nin üzerine çıkmasını önlemeyi taahhüt etti.
UNEP’in mevcut karbon azaltım taahhütleriyle ilgili yaptığı analiz, geçen yıldan bu yana yalnızca bir ülkenin, Madagaskar’ın, daha iddialı taahhüt ler sunduğunu ortaya koydu ve sadece birkaç ülke, küresel ısınmayı gerçekten yavaşlatacak kadar iddialı.
Mevcut taahhütlerin tamamı eksiksiz bir şekilde uygulanırsa, dünya bu yüzyılda hâlâ 2,6°C ile 2,8°C arasında ısınmaya devam edecek.
Rapor, sera gazı emisyonlarında dramatik kesintiler yapılmadığı takdirde dünyanın kaçınılmaz ve yıkıcı bir 3,1°C sıcaklık artışıyla karşılaşabileceğini vurguluyor.
Gelişmelere iyi tarafından bakacak olursak; emisyonları azaltma önlemlerinin maliyetine ilişkin yapılan bir analize göre, 2030 yılına kadar sera gazlarında 31 gigaton kesinti sağlanabilecek teknik bir potansiyelin varlığı da söz konusu. Bu rakam, 2023’te dünya genelinde salınan toplam emisyonların yarısına denk geliyor. Ayrıca, 2035’e kadar bu kesintinin 41 gigatona ulaşabileceği öngörülüyor.
Rüzgar ve güneş enerjisi gibi sıfır karbonlu elektrik üretiminin yaygınlaştırılması ve ormansızlaşma eğilimlerinin tersine çevrilmesine yönelik “büyük çabalar”, küresel ısınmanın 1.5C ile sınırlandırılmasını mümkün kılabilir.
Bu konularda yıllardır süregelen kayıtsızlığın altını çizen rapor, emisyon kesintilerinin 1,5°C hedefine ulaşmak için her yıl yüzde 7,5 oranında, 2°C hedefini korumak için ise yüzde 4 oranında daha fazla azaltılması gerektiğini ortaya koyuyor.
