Birleşmiş Milletler Çevre Ajansı UNEP, Bakü’de düzenlenen COP29 zirvesinde, küresel ısınmayı olumsuz yönde etkileyen metan emisyonlarını azaltmaya yönelik taahhütlerin arttığına, ancak buna yönelik eylemlerin aynı hızda ilerlemediğine dikkat çekti.
Uluslararası Metan Emisyonları Gözlemevi (IMEO) tarafından hazırlanan ‘’Metana Dikkat Etmek: Görünmez ama Görünmez Değil’’ başlıklı raporda, kısa vadede küresel ısınmayı yavaşlatmak için en hızlı ve en uygun maliyetli yolun metan emisyonlarını azaltmak olduğu belirtildi.
UNEP’e göre, insan kaynaklı metan emisyonları, gezegenin mevcut ısınmasının yaklaşık üçte birinden sorumlu. Bu emisyonların azaltılması, küresel ısınmayı kısa vadede yavaşlatmanın en hızlı ve en maliyet etkin yolu. Dolayısıyla iklim hasarını önlemek için hayati öneme sahip.
İnsan kaynaklı metan emisyonlarının büyük bir kısmı üç sektörden kaynaklanıyor: tarım, atıklar ve fosil yakıtlar.
Fosil yakıt sektöründe kömür madenciliği emisyonların yüzde 12’sine, petrol ve gazın çıkarılması, işlenmesi ve dağıtımı ise yüzde 23’üne katkıda bulunuyor.
Atık sektöründeki metan emisyonlarının yaklaşık yüzde 20’si atık su ve çöp depolama alanlarından kaynaklanıyor.
Tarım sektöründe ise emisyonların yaklaşık yüzde 32’si otlayan hayvanlar ve gübre kullanımı, yüzde 8’i ise pirinç tarımından kaynaklanıyor.
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), ‘’Halihazırda atmosferdeki metan miktarı, sanayi öncesi döneme göre yaklaşık 2,5 kat daha fazla ve son yıllarda emisyonlar artmaya devam ediyor’’ diyor.
Metan emisyonları nasıl azaltılabilir?
Metan, “agresif bir sera gazı” olarak değerlendirilse de, atmosferde daha kısa bir ömre sahip olması ve CO2 gibi ısıyı daha uzun süre hapsetmeme özelliği nedeniyle azaltılması daha kolay.
UNEP öncülüğündeki Uluslararası Metan Emisyonları Gözlemevi (IMEO) ve yüksek teknolojiye sahip MARS sistemi, metan salınımlarını tespit etmek ve sanayi ile ülkelerin büyük metan emisyonlarını belirleyip bunlarla mücadele etmelerini sağlamak için yapay zeka ve uydu verilerini kullanıyor.
150’den fazla ülkenin Avrupa Birliği ve ABD tarafından düzenlenen “Küresel Metan Taahhüdü” aracılığıyla emisyonları azaltmayı taahhüt ettiğine dikkat çeken raporda, “Hedef belirlenmesine rağmen bilimsel veriler, son 5 yılda atmosferik metan konsantrasyonlarının rekor hızda arttığını gösteriyor” bulgusuna yer verildi.
UNEP İcra Direktörü İnger Anderson, ‘’Başbakanlar ve petrol ile gaz şirketleri, bu soruna karşı sadece sözde çözüm önerileri sunmayı bırakmalı, zira çözüm gözlerinin önünde duruyor’’ ifadelerini kullandı.
Metan emisyonlarını azaltmak ve küresel ısınmayı yavaşlatmak için hızla eyleme geçilmesinin gerektiği anlatılan raporda, UNEP’in emisyonlara ilişkin önemli veriler sunduğu ancak “gerçek değişimin” hükümetlerin, endüstrilerin ve kamuoyunun bu kaynakları benimseyip eyleme dönüştürdüğünde yaşanabileceği kaydedildi.
Kaynak:
