4. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi’ne katılan 11 kişilik bilim ekibi, Arktik Okyanusu’nda gerçekleştirdiği 16 farklı projeyle dünyanın geleceği için cevaplar arıyor.
Küresel iklim krizini çözmek amacıyla 4. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi adıyla bilinen çalışmaya dahil olan beş Türk Üniversitesi bilim insanlarından oluşan ekip, Arktik bölgede 16 projeye yönelik çalışmalar yürütüyor.
Yüksek Öğretim Kurumu’ndan yapılan açıklamaya göre, Dokuz Eylül Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ), İstanbul Üniversitesi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nin (ODTÜ) yanı sıra Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Seyir Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı, TÜBİTAK ile Bulgaristan, İtalya ve Şili kutup araştırmacıları çalışma kapsamında bu projeleri yürütüyor.
Koordinatörlüğünü Prof. Dr. Burcu Özsoy, liderliğini Prof. Dr. Ersan Başar’ın sürdürdüğü seferle, özellikle küresel iklim değişikliğinin hızlı sonuçlarına dair net veriler sunulması amaçlanıyor.
4. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi kapsamında ‘’deniz suyu, sediman, plankton ve mikroplastik’’ örneklerle atmosferik/ meteorolojik veriler, okyanusa dair fiziksel parametreler toplanarak, uydu verilerinin de yardımıyla uzaktan algılama çalışmalarının yersel doğrulması gerçekleştiriliyor.
Projenin lideri Prof. Dr. Ersan Başar, seferde gerçekleştirilen 16 projeden biri olan ‘’2024 Arktik Yazı boyunca Barents Denizi’nin Plankton ve Pigment Kompozisyonunun İncelenmesi’’ ile Barents Denizi’nde ekosistemin sağlığı ve dinamiklerindeki değişikliklerin ne olduğu sorusunun cevabını arıyor.
Seferdeki çalışmalar
Meteoroloji Genel Müdürlüğü Mühendisi Çetin Biçer’ çalıştığı ‘’Arktik bölgede deniz meteorolojisi verilerinin toplanması’’ projesiyle, bu bölgede sertifikalandırılmış algılayıcılarla WMO stamdartlarına göre yüksek doğrulukta hava, sıcaklık, nem, rüzgar yön ve hız, hava basıncı, deniz suyu sıcaklığı, küresel güneşlenme şiddeti, konum değerlerinin ölçülmesi ve kaydedilmesi hedefleniyor.
Seyir Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı Oşinografi subayı Mühendis Teğmen Kunter İncili, ‘’Arktik tabakalarının dinamikleri ve Svalbard etrafında termoklin ve haloklin incelemeleri’’ ile ‘’Buzul erimelerinin Barents Denizi’nde ve Svalbard etrafındaki akıntı sistemine etkisinin ne olacağı’’ sorusuna yanıt arıyor.
Dokuz Eylül Üniversitesi’nden Dr. Aslıhan Nasıf Dondurur da Svalbard Bölgesi’nin Sığ Deniz Oşinografi ile ‘’Svalbard Adaları’nın çevresindeki denizlerde, buzul erimesi sonucu tatlı su girişlerinin varlığı ve bunların okyanus akıntıları ile ilişkisini’’ araştırıyor.
Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden Bilge Durgut, ‘’Arktik Biyoçeşitliliğin Mekansal Değişiminin eDNA Metabarkodlama yöntemi ile Belirlenmesi ve Fizikokimyasal Parametreler ile Değerlendirilmesi’’ ile birlikte ‘’Barents Denizi’nin farklı bölgelerinde biyoçeşitlilik nasıl değişiyor?’’ sorusunun cevabını arıyor.
İstanbul Teknik Üniversitesi’nden Gülden Açıl ‘’Antifouling bileşiklerin sucul ortamdaki tespiti’’ ile ‘’Barent Denizi’nde bu bileşiklerin tespiti, deniz ekosisteminin sağlığı ve biyoçeşitliliği üzerinde nasıl bir etkiye sahip olduğu’’ sorusu üzerinde çalışıyor.
25 Temmuz’da sona eren 4. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi’nde elde edilen numuneler, Türkiye’de Dokuz Eylül Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve TÜBİTAK MAM laboratuvarlarında incelenecek.
