Çatışma kaynaklı iklim etkilerine ilişkin şimdiye kadar yayımlanan en kapsamlı rapor, Ukrayna’daki savaşın Hollanda’nın bir yılda ürettiği sera gazı emisyonundan daha fazlasına neden olduğuna dikkat çekiyor. Artan ölü sayısı ve yaygın yıkıma ek olarak küresel iklim acil durumunu daha da kötüleştirdiğini ortaya koyuyor.
Ukrayna Çevre Bakanlığı ve iklim alanında çalışmalar yürüten STK’larla ortaklaşa hazırlanan rapor, üçüncü yılına giren savaşın yaklaşık 175 milyon ton karbondioksit emisyonuna yol açtığını, bunun da 90 milyon otomobilin ya da tüm Hollanda’nın yıllık emisyonuna eşdeğer olduğunu savunuyor.
90 milyon benzinli aracın bir yıllık emisyonuna denk gelen Ukrayna savaşı emisyonları, Hollanda, Venezuella ve Kuveyt gibi ülkelerin 2022 yılında tek tek ürettiği toplam emisyonlardan daha fazla.
Tarihsel olarak, savaşların ve daha geniş anlamda askeri endüstriyel kapsamın iklim maliyeti hükümetler tarafından yeterince hesaba katılmadı. Askeri gizlilik nedeniyle resmi veriler son derece düzensiz veya hiç yok. Dolayısıyla, küresel sonuçlar doğuracak olan sera gazlarının ekonomik maliyeti tam olarak anlaşılamıyor. Yakın zamanda yapılan bir araştırma, orduların küresel seragazı emisyonlarının neredeyse %5,5’inden sorumlu olduğunu ortaya koyuyor.
Rusya ve Ukrayna ordularının Avrupa’da son 80 yılın en büyük kara savaşına girmesi nedeniyle yüz binlerce insan öldü ve milyonlarca insan yerinden edildi.
Savaşın karbon ayak izini ölçmeyi amaçlayan, Ukrayna’dan ve yurtdışından iklim araştırmacılarının hazırladığı rapor, bu emisyonlara neden olan başlıca faaliyetlerden bazılarını detaylandırıyor.
· Savaş emisyonlarının üçte biri doğrudan askeri faaliyetlerden kaynaklanıyor. Rus birlikleri tarafından kullanılan yakıt 35 milyon tCO2 ile sera gazlarının en büyük kaynağını oluşturuyor.
· Rusya Federasyonu’nun 24 aylık savaşın ardından iklime verdiği toplam zararın 32 milyar dolardan fazla olduğu belirtiliyor.
· Askeri faaliyetlerin 51,6 milyon ton karbon emisyonuna yol açtığını tahmin eden rapor, bunun 35,2 milyon tonunu Rus güçlerinin, 9,4 milyon tonunu ise Ukraynalıların yakıt tüketimine bağlıyor.
· Fosil yakıtların en büyük tüketicileri arasında yer alan dünya orduları, uluslararası uzmanların 2022 tahminlerine göre sera gazı emisyonlarının yüzde 5,5’inden sorumlu.
· Ukrayna raporuna göre savaş, etkilenen bölgelerdeki arazi yangınlarının sıklığını önemli ölçüde arttırdı. Bir milyon hektarlık alanın savaşla bağlantılı 27.000 yangınla kavrulduğunu ve 23 milyon ton karbondioksite eşdeğer atmosferik hasara yol açtığını söylüyor.
· Rapor ayrıca Ukrayna ve Rusya’nın bazı bölgeleri üzerindeki hava sahasının kapatılmasının ve havayolu şirketlerinin Rus hava sahasını kullanmasına getirilen kısıtlamaların 24 milyon tondan fazla ek karbondioksit emisyonuna yol açtığını hesaplıyor.
Daha önce yayımlanan bir rapor, İsrail’in Gazze’ye yönelik savaşının bugüne kadar 420.265 ila 652.552 ton karbondioksit ürettiğini, bunun da 1,5 milyon varilden fazla petrol yakmaya eşdeğer olduğunu ortaya çıkardı.
Kaynak:
