Oxfam tarafından yayımlanan yeni bir rapor, dünyanın en zengin yüzde 1’lik kesiminin neden olduğu yüksek karbon emisyonlarının açlığı, yoksulluğu ve ölümleri artırdığını ortaya çıkardı.
Lüks yatlar, özel jetler ve kirletici endüstrilere yapılan yatırımlar nedeniyle dünyanın en zengin insanlarının tüketimi, küresel ısınmanın 1,5 derece ile sınırlandırılmasını giderek zorlaştırıyor
Rapora göre, eğer Dünya’daki herkes ortalama bir milyarderle aynı oranda gezegeni ısıtan gazlara neden olsaydı, 1,5 derece dahilinde kalan karbon bütçesi iki günden daha kısa bir sürede tükenirdi.
Mevcut durumun devam etmesi halinde 1,5 derece için karbon bütçesinin 4 sene içerisinde tükeneceği hesaplanıyor.
“Karbon eşitsizliği”ne odaklanan çalışma, hükümetlere, aşırı tüketimi azaltmak, temiz enerjiye geçiş için gelir elde etmek ve küresel ısınmadan en çok etkilenenlere tazminat ödemek amacıyla aşırı zenginleri vergilendirme çağrısında bulunuyor.
Araştırmaya göre, dünyanın en zengin elli milyarderi ortalama olarak üç saatten kısa bir sürede, ortalama bir İngiliz vatandaşının tüm yaşamı boyunca ürettiğinden daha fazla karbon emisyonu üretiyor.
Kendilerini çevre dostu olarak tanıtmalarına rağmen, Elon Musk, Jeff Bezos ve benzeri teknoloji milyarderleri o kadar fazla karbon emisyonuna yol açıyorlar ki, ortalama bir kişinin ömrü boyunca harcadığı emisyon miktarı eşdeğerini bu milyarderlerden biri sadece 90 dakikada yayıyor.
Oxfam Uluslararası İcra Direktörü Amitabh Behar, ‘’Oxfam’ın araştırması acı bir şekilde şunu gösteriyor: En zenginlerin lüks yaşam tarzlarından ve daha da fazlasıyla kirletici yatırımlarından kaynaklanan aşırı emisyonlar, eşitsizliği, açlığı körüklüyor ve hayatları tehdit ediyor.’’
Özel jetler, ultra zenginlerin seyahat etmek için kullandığı en görünür ve en fazla gündeme gelen araçlar arasında yer alırken, önemli bir kirlilik kaynağı olarak dikkat çekiyor. Ancak, bu jetlerin çevresel etkisi, milyarderlerin diğer lüks harcamalarıyla karşılaştırıldığında düşük kalıyor.
Örneğin, Amazon’un kurucusu Jeff Bezos’un iki özel jeti, 12 aylık bir süre zarfında yaklaşık 25 gün havada kaldı ve bir ABD’li Amazon çalışanının 207 yılda salacağı karbondioksit miktarına eşit karbon salımı gerçekleştirdi. Benzer şekilde dünyanın en zengin ikinci kişisi ve Tesla CEO’su Elon Musk’ın iki jeti, aynı sürede ortalama bir insanın 834 yıllık emisyonuna eşdeğer CO2 emisyonu üretti. Walmart perakende zincirinin varisi olan Walton ailesinin üç yatının bir yıllık toplam karbon ayak izi 18.000 ton oldu. Bu miktar, 1.714 Walmart mağazası çalışanının karbon ayak izine eşdeğer.
Behar’ın ifadesiyle, milyarderler “gezegenimizi kişisel oyun alanları gibi kullanıyor. Zevk ve kar için onu ateşe veriyor.’’
Oxfam raporunda mercek altına alınan 50 milyarderin yaklaşık yüzde 40’ının yatırımları, petrol, madencilik ve deniz taşımacılığı gibi yüksek kirlilik yaratan sektörlere ait, çok azının yenilenebilir enerjiye önemli yatırımlar yaptığı belirtiliyor. Bu da şu anlama geliyor: Ultra zenginlerin yatırımlarından kaynaklanan sera gazı emisyonları, yatlarından ve jetlerinden çıkan karbondioksitten 340 kat daha fazla.
Çalışmaya göre, dünyanın en zengin %1’inin emisyonları, 1990’dan bu yana iklim değişikliği nedeniyle küresel ekonomik üretimin 2,9 trilyon dolar düşmesine yol açtı. Bu zararlar arasında, 1990 ile 2023 yılları arasında her yıl 14,5 milyon kişiye yetecek kadar gıda kaybı da bulunuyor.
Oxfam raporuna göre kanıtlar açık: En zenginlerin lüks yaşam tarzlarından ve daha da önemlisi kirletici yatırımlarından kaynaklanan aşırı emisyonlar eşitsizliği, açlığı körüklüyor ve hayatları tehdit ediyor. Aşırı servete uygulanacak daha adil vergilerin, iklim eylemlerini hızlandırmak ve eşitsizlikle mücadele etmek için hayati önem taşıdığını gösteriyor. Buna özel jetler ve süper yatlarla başlanabilir. Bu lüks oyuncakların yalnızca aşırılığın sembolü olmadığı açık; bunlar insanlar ve gezegen için doğrudan tehdit oluşturuyor.
Kaynak:
https://www.theregister.com/2024/10/30/tech_billionaires_carbon_footprint/
