Nature Climate Change dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, balina köpek balıkları ile gemiler arasındaki çarpışmaların 2100 yılına kadar 15.000 kat artabileceğini tahmin ediyor.
Araştırmacılar artan okyanus sıcaklıklarının, nesli tükenme tehlikesi altındaki balina köpek balıkları için büyük gemilerden kaynaklanan tehdidi artırabileceğini belirtiyor.
İngiltere’deki Southhampton Üniversitesi ve Deniz Biyolojisi Derneği’nden bilim insanları, iklim krizi ile ısınan denizlerin balina köpek balıklarını yeni yaşam alanları aramaya zorlayacağını ve onları yoğun gemi trafiği olan bölgelere yönlendireceğini öngörüyor.
Araştırma, yüzyılın sonuna kadar balina köpek balıkları ile büyük gemiler arasındaki çarpışmaların mevcut duruma göre 15 bin kat artırabileceğini söylüyor.
Kaydedilen en büyük örneği 18,8 metre olan balina köpek balıkları, tropikal okyanusların açık sularında yaşıyor. Nesli tükenme tehlikesi altındaki bu tür, genellikle 21 santigrat derecenin altındaki sulara girmiyor.
Yeni bulgulara göre, balina köpek balıklarının zamanlarının çoğunu yüzey sularında geçirmeleri ve kıyı bölgelerinde toplanmaları gemi çarpmalarına karşı onları savunmasız bırakıyor.
Çalışmada, balina köpek balıklarının uydu izleme verileri küresel iklim modelleriyle birleştirilerek, üç farklı iklim senaryosu altında türün gelecekteki dağılımı tahmin edildi.
Balina köpek balıkları yaşam alanlarının yaklaşık yarısını kaybedebilir
Yüksek emisyon senaryosuna (dünyanın fosil yakıtlara büyük oranda bağımlı kalması durumunda) göre, çalışma, 2 bin 100 yılına kadar bazı ulusal sularda balina köpek balıklarının çekirdek habitatlarının yüzde 50’den fazlasının kaybolabileceğini öngörüyor. Bu senaryoda, en büyük habitat kayıplarının Asya’da yaşanması bekleniyor.
Buna karşılık, sürdürülebilir kalkınma senaryosunda (küresel ısınmanın 2 santigrat derecenin altında tutulması hedefi), özellikle Avrupa’da çekirdek habitatlarda bir artış öngörülüyor.
Çalışmanın başyazarı Dr. Freya Womersley, “Sonuçlar endişe verici olsa da aynı zamanda umut verici. Bu bulgular, balina köpek balıkları ve nesli tükenme tehlikesi altındaki diğer deniz megafaunasının nüfus eğilimlerini değiştirme potansiyelimiz olduğunu gösteriyor” dedi.
‘’İklim değişikliğini hafifletmek, okyanusun en büyük sakinlerinden bazıları için daha güvenli bir ortam sağlayabilir. Gemiler ve köpek balıkları arasındaki çarpışmaları azaltmak için uygulanabilecek stratejileri zaten biliyoruz; hızları düşürmek ve kritik bölgelerde rotaları yeniden belirlemek gibi. Şimdi, bu adımları atmak, ulusal hükümetlerin inisiyatifine bağlı.’’
Hükümetlerin ve deniz yöneticilerinin, bu tür nicel iklim tehdidi tahminlerini gelecekteki koruma stratejilerine dahil etmeleri gerektiği öneriliyor. Bu yaklaşımla, koruma çabalarının iklim senaryolarına uyum sağlayacağı ve dirençli hale geleceği umuluyor.
Kaynak:
