İklim krizinin yaşanmakta olan etkileri pek çok kişi için endişe yaratan bir olgu ve insanlar bireysel düzeyde yapabilecekleri konusunda kendilerini çaresiz hissediyor. Ancak düşünce ve davranış değişiklikleri, daha yeşil bir topluma geçiş yolunda başarı sağlanmasına önemli katkılar sağlayabilir.
1. İklim krizi konusunda konuşarak farkındalık yaratmak
Gezegeni yok etme yolunda giderek artan insan kaynaklı faaliyetler hakkında konuşmak ve farkındalık yaratmak önemlidir. Aile, arkadaşlar, komşular ve çeşitli amaçlarla toplumda iletişimde olunan kişilerle iklimle ilgili konuların konuşulması ve tartışılması gerekir. Bu konularda iklim aktivisti davranışlar sergilemek de yarar sağlayabilir.
İklim krizini gündeme getirmek, toplumda farkındalık yaratmak için önemli bir adımdır.
2. Seyahat seçeneklerinde duyarlı olmak
Çevresel açıdan daha sürdürülebilir olmanın en göz ardı edilen ancak en etkili yollarından biri seyahatlerde mantıklı seçeneklere yönelmek olabilir.
Ulaşımda, yürümenin ve bisiklete binmenin öncelikli hale getirilmesi fayda sağlayabilir. Ayrıca, özel ulaşım araçları yerine toplu taşımın kullanılması karbon emisyonlarını azaltarak çevreyi korur.
Uzak mesafelere yapılacak seyahatlerde mümkün olduğunca hava yolundan kaçınmak da önemlidir. Tren ve otobüs gibi alternatiflere yönelmek yıllık bireysel karbon ayakizini yüzde 10 civarında azaltmaya yardımcı olabilir.
3. Sürdürülebilir gıdaların tüketilmesi
Hayvansal ürünleri tüketmek uzun yıllardan bu yana gelen davranış biçimi ve geleneksel yapıyı temsil ediyor. Ancak teknolojik inovasyon ve otomasyon sayesinde toplum artık et alternatiflerine ve benzer tada sahip çok sayıda bitki bazlı ürünlere yöneliyor.
Bu tür ürünler masum çiftlik hayvanlarının hayatını kurtarmakla birlikte et üretiminden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının azaltılmasına katkıda bulunuyor.
Gıda üretimi, yaban hayatının yok olmasının itici güçlerinden birini oluşturuyor. Tükettiğimiz gıdalar küresel biyoçeşitlilik kaybının yaklaşık yüzde 60’ından sorumlu ve küresel emisyonların yaklaşık dörtte birine katkıda bulunuyor. Et ve süt ürünleri için besicilik yapmak, büyük miktarlarda su, yem ve arazi gerektiriyor.
Ormansızlaşmanın en büyük nedenlerinden biri, hayvansal tarım için arazinin dönüştürülmesi. Ayrıca hayvansal gıdalar, bitkiler ve bitki bazlı ürünlere göre daha fazla karbondioksit üretiyor. Beslenme rutinine daha fazla sebze, tahıl ve baklagil eklenmesi sorunun üstesinden gelinmesine yardımcı olabilir.
4. Plastik kullanımının azaltılması
Tek kullanımlık plastik, çevreye yönelik en büyük tehditlerden biri dünya genelinde her yıl yaklaşık 300 milyon ton plastik üretiliyor ve bunların yüzde 90’ından fazlası çöp sahalarına ve okyanuslara atılıyor.
Dışardan yemek sipariş ederken veya kahve alırken kendimize ait kapların, termosların ve bardakların kullanılması, market alışverişlerinde bez çantaların tercih edilmesi bu konuda atılabilecek basit adımları temsil ediyor.
5. Çevre ve iklim konusunda bilgili olunması
Çevre konusunda bilinçli, duyarlı, iklimle ilgili konularda da güncel kalmak gerekiyor. Bu konuda çok fazla sayıda kaynak mevcut ve pek çoğuna kolayca erişilebiliyor.
Güncel kalmak, günlük hayatta daha duyarlı davranışlar sergilenmesine yol açabilir ve çevredeki insanlara da bu konularda ilham verebilir.
6. Sosyal medya takibi
Sosyal medya, bireysel paylaşımlar dışında daha fazlasını yapmak amacıyla da kullanılabilir. Örneğin Leonardo DiCaprio gibi iklim aktivistlerini takip ederek onlardan ilham alınabilir. Başkalarını eğitmek ve farkındalık yaratmak amacıyla instagramda iklim krizi hakkında paylaşımlar yapılabilir. Çevre ile ilgili sivil toplum kuruluşları takip edilerek, haber ve duyuruları repost edilebilir.
7. Çevre STK’larında gönüllü veya bağışçı olmak
Çevre kuruluşlarına bağışta bulunmak, iklim krizine karşı mücadele eden ve çevresel bozulmanın ardındaki nedenlerle mücadele amacıyla yürütülen projelere fon sağlanmasına yardımcı olur.
Bağış değişik şekillerde de yapılabilir: Örneğin doğum günü bağış kampanyası düzenlemek, bir STK yararına koşmak, kermesler düzenlemek gibi.
8. Karbon değil, Kalori yakın
Michigan Üniversite’sinde çevreci bir girişim olan MHealthy tarafından yapılan bir çalışmaya göre, ortalama bir kişi asansör kullanarak yılda yaklaşık 6,5 kilogram karbon üretiyor. Dolayısıyla mümkün olduğunca merdivenleri kullanmak, elektrikten tasarruf etmek ve karbon ayak izini azaltmak açısından oldukça faydalı davranış değişikliğine işaret ediyor.
9. Oy haklarının optimize edilmesi
Demokrasi ile yönetilen ülkelerde, 18 yaşın üzerindeki herkes oy kullanma hakkına sahiptir. Bu durumda çevre duyarlı bir yaklaşım sergilemek açısından değerleri bizimkilerle örtüşen ve gezegenin sağlığını önceliklendiren liderlere oy verilmesi önemlidir.
Ayrıca çevreye zarar veren eylemlere göz yuman politikacıların cezalandırılması gerekir. Bu konularda ses yükseltmek ve harekete geçmek, yapılan yanlışların yaygınlaşmamasına yardımcı olabilir.
10. Sürdürülebilir markaların desteklenmesi
Günümüzde sürdürülebilir malzeme tedarik eden, adil ticaret uygulamalarına sahip ve çalışanların refahını gözeten, çevreye değer katan ve etik düzenlemeler uygulayan pek çok marka bulunuyor.
Bu markalar, kaynak israf etmeyen, su kullanımını sınırlayan, tehlikeli kimyasallar kullanmayan, atık üretimini sınırlayan ve daha iyi tarım uygulamaları kullanan tedarikçilerle birlikte çalışıyor.
Sürdürülebilir markalar, modadan güzelliğe, ev eşyalarından ambalaja kadar pazarın her yerinde. Bu tür markaların desteklenmesi, pazarda daha az etik faaliyetlerde bulunan markaların gücünü sınırlamak açısından önem taşıyor.
11. Hızlı moda alışverişlerinin sınırlanması
Zara, H&M ve TopShop gibi hızlı moda markaları iklim krizine katkıda bulunanlar arasında ön sıralarda yer alıyor. Nature Reviews Earth & Environment dergisinde yayınlanan yeni bir çalışma, moda sektörünün yıllık küresel karbondioksit emisyonlarının yüzde 10’unu ürettiği ve her yıl yaklaşık 1,5 trilyon litre su kullandığını tahmin ediyor.
Sektörün su tüketimi, karbondioksit emisyonları, tekstil atıkları ve kimyasal kullanımı çevresel ve sağlık açısından riskler oluşturuyor.
Sürdürülebilir markaları desteklemek, hızlı moda alışverişlerini ve kullanılmayan giysileri hayır kurumlarına bağışlamak daha yeşil bir yaşam tarzının anahtarı olabilir.
12. Geri dönüşüm
Geri dönüşüm, üretimde kullanılan yeni malzeme miktarının azaltılmasına yardımcı olabilir. İleri dönüşüm, eski eşyaları değerli ve yeni bir şeye dönüştürmenin yenilikçi bir yoludur. Örneğin reçel kavanozlarını şamdan olarak yeniden tasarlamak ya da eski teneke kutularına saksı olarak yeniden hayat vermek ileri dönüşüme örnek gösterilebilir.
Gıda israfı, geri dönüşüm konusunda dikkate alınması gereken ayrı bir konu. Dünyada üretilen gıdaların tamamının üçte biri kayboluyor veya israf ediliyor. Bu da, dünya genelinde 820 milyondan fazla yeterince beslenemeyen insan düşünüldüğünde oldukça iç karartıcı bir durum.
Artan yiyecekleri barınaklara götürmek, yemek artıklarından başka yiyecekler yaparak değerlendirmek veya organik atıkları kompost yapmak, gıda israfını azaltmaya yardımcı olur.
13. Yerel temizlik çalışmalarına dahil olmak
Gezegendeki çevre hareketine dahil olmak için pek çok yerel proje bulunuyor. Örnek olarak sahil temizliği, çöplerin temizlenmesine yardımcı olmak, atıkların deniz ekosistemlerine girmesini önlemek ve genel olarak çevreyi kirleten atık ürünlerin miktarını azalmak gibi birçok faydaya yol açıyor.
Haftada bir veya iki kez böyle bir çevresel sorumluluk üstlenmek uzun vadede fark yaratabilir ve çevreye değer katan bir eylemde bulunmak kendimizi iyi hissetmemize yardımcı olabilir.
14. Okullarda, işyerlerinde ve üniversitelerde farkındalığın artırılması
Bu gibi eğitim kurumlarında veya işyerlerinde hayata geçirilecek dernek/ kulüp gibi kurumsal bir yeşil girişim programı iklim krizi konusunda farkındalığı artırmaya yardımcı olabilir.
15. Çevre kuruluşlarına gönüllü üye olmak
Iklim aktivizmine verilecek her türlü destek farkındalığın artmasında önemli rol oynar. Dünya genelinde yaygın olan ve şube ağları bulunan Extinction Rebellion, Friends of the Earth ve Fridays for Future gibi sivil toplum kuruluşlarına katılmak da çevre konusunda seslerin yükselmesine yardımcı olabilir.
Kaynak:
https://earth.org/15-things-you-can-do-to-help-the-planet/?mc_cid=4b6b083783&mc_eid=7fe4053e85
