İnsan hakları ihlallerine ilişkin yıllık araştırma fotoğraflığı raporunun hazırlanmasına fon sağlayan Carmignac Foto Muhabirlik Ödülü 2024 Gana’nın e-atık sorununa ithaf edildi.
Fotoğraflardaki çarpıcı görüntüler, elektronik atıkların uluslararası akışıyla ilişkili ekolojik ve insani zorlukları vurguluyor.
Ödül, yolsuzlukla mücadele araştırma gazetecisi ve aktivist Anas Aremeyaw Anas ile foto muhabirleri Muntaka Chasant ve Benedicte Kurzen’den oluşan ekibe takdim edildi.
Ekip Şubat 2023- Şubat 2024 tarihleri arasında Carmignac Vakfı fonunun desteğiyle 1 yıl boyunca Gana ve Avrupa arasında uluslarötesi saha çalışması gerçekleştirdi.
Ortaya çıkan görüntüler, e-atık sorununun büyüklüğünü ortaya koyarken, bu döngünün içinde hapsolan Ganalıların savunmasızlığını yansıtıyor.
Gana’nın e-atık sorunu foto muhabirliği projesi sayesinde açığa çıktı
Birleşmiş Milletler tarafından hazırlanan bir rapora göre, 2022 yılında dünya çapında 62 milyon ton elektrikli ve elektronik atık üretildi.
Çeşitli nedenlerle kullanılmayıp atılan akıllı telefonların, yeni nesil saatlerin, düz ekranların, bilgisayarların ve tabletlerin sayısı artmaya devam ediyor ve bu sayının 2010’dan bu yana yüzde 82 oranında arttığı belirtiliyor.
Elektronik atıklar dünyanın en büyük atık yığınlarını oluşturmanın yanı sıra, içinde barındırdığı en değerli metalleri de (altın, gümüş ve platin grubu metaller) atık haline getiriyor.
Araştırmaya göre, bu eğilim sürdürülebilir geri dönüşüm veya onarım çözümleri olmadan devam ederse, küresel e-atık 2030 yılına kadar 82 milyon metrik tona ulaşacak.
Avrupa ve ABD’den gelen e-atıklar, uluslararası anlaşmaları ihlal ederek Gana gibi Batı Afrika ülkelerinin limanlarına büyük miktarlarda taşınıyor.
Siyasi istikrarı ile bilinen ve çok partili sistemden yana olan Gana, Agbogbloshie hurdalık sahasının Temmuz 2021’de boşaltılmasının ve ortadan kaldırılmasının ardından evlere daha da yakın gayri resmi açık hava atık depolama sahalarının çoğalmasıyla yüzleşti.
Aktivist Anas ile foto muhabirleri Chasant ve Kurzen’in fotoğraf, video, ses kayıtları ve yazıları birleştirerek yürüttükleri araştırma açık hava atık sahalarında gerçekleştirildi.
Gana’yı dünyanın çöplüğü olarak tasvir eden dramatik görüntüler sıklıkla medyada yer alıyor. Ancak foto muhabirliği ödülüne layık görülen ekip, Gana’daki binlerce insan için çok önemli bir ekonomik fırsat olan bu durumu ve aynı zamanda insani ve çevresel açıdan önemli bir etkiye sahip olan bu belirsiz ve karmaşık ekosistemi belgelemek için bir yıldır çalışıyor.
Bununla birlikte ekip, Avrupa ve Gana arasındaki e-atık ticaretinin sonuçlarını inceleyerek bu küresel döngünün şefafflığını ortaya çıkardı.
Kurzen, e-atık akışlarını ve bunları harekete geçiren toplulukları belgeleyerek Avrupa e-atık bürokrasininin verimsizliğini vurguladı.
Zincirin diğer ucunda, Gana’nın başkenti Accra’da araştırmacı ve belgesel fotoğrafçısı olan Chasant, birçok topluluğun bağlı olduğu bu ekonominin sosyolojik analizini yapmaya odaklandı.
E-atık işçilerinin sosyal gruplarını belgeleyerek hiyerarşik bir organizasyonu ve kuzeydoğu Gana’dan göç mekanizmalarını ortaya çıkardı.
Anas ve ekibi, e-atıkların yasal ve yasadışı akışlarını ortaya çıkarmak için Accra limanlarına gizlice sızarak yerleşti. Gizli görevde çalışarak ve yasadışı atıklara yerleştirilen takip cihazlarını kullanarak, Avrupa’da ve aynı zamanda Gana’da insanların yasaları delmesine olanak tanıyan stratejileri ve yolsuzlukları gün yüzüne çıkardı.
Kaynak:
