Morgan Stanley Capital International (MSCI) tarafından hazırlanan bir rapor, dünyanın en büyük şirketlerinin çoğunun net sıfıra ulaşma yarışında nasıl geride kaldığını ortaya koyuyor.
MSCI’nın Net Sıfır izleyicisi, borsada işlem gören şirketlerin %85’inin net sıfıra ulaşma yolunda karbonsuzlaştırma taahhüdünde bulunmamasının kaygılandırıcı etkilerine dikkat çekiyor.
Rapor, en büyük yatırımcıların iklim çözümleri ve karbonsuzlaşma için gereken trilyonlarca doları yenilikçi girişimlere yatırmalarını engelleyen bariyerler olduğunu aktarıyor.
Morgan Stanley Capital International CEO’su Henry Fernadez, borsada işlem gören şirketlerin net sıfır yolundaki ilerlermelerini ‘uyum sağlamama’’ ile ‘net sıfıra ulaşma’ aralığında değişen bir spektrumda değerlendiriyor.
MSCI, kurumsal iklim ilerlemesinde yatırımcılar tarafından kullanılan üç net sıfır uyum göstergesi merceğinden bakıyor:
1.Paris Anlaşması Uyumlu Yatırım Girişimi tarafından geliştirilen Net Sıfır Yatırım Çerçevesi (NZIF) temelinde, borsada işlem gören küresel şirketlerin karbonsuzlaştırma yelpazesinin neresinde yer aldığı.
2.Kaç şirketin Bilimsel Tabanlı Hedefler girişimi (SBTi) tarafından belirlenen dekorbanizasyon hedefleri belirlediği.
3.SBTi ve MSCI ESG Research tarafından geliştirilen, şirketlerin sektörel net sıfır yollarından uzaklığını ve küresel iklim hedefleriyle ne kadar uyumlu olduğunu değerlendiren metriklerin hesaplanması.
Net Sıfır Yatırım Çerçevesi olgunluk ölçeği şirketleri aşağıdaki şekilde sıralıyor:
Uyumlu değil: Net sıfır emisyona ulaşma ile tutarlı bir karbonsuzlaştırma taahhüdü olmayan şirketler.
Uyum sağlama taahhüdü: 2050 yılına kadar uzun vadeli net sıfıra ulaşma hedefi olan şirketler.
Net sıfır yoluna uyum sağlama: Henüz net sıfır yolu ile uyumlu olmayan ancak bilime dayalı bir hedefi ve aynı zamanda bu doğrultuda uyumlu bir karbonsuzlaştırma planı olan şirketler.
Net sıfır yolu ile uyumlu: Bilime dayalı hedefleri, karbonsuzlaştırma planları ve en azından net sıfır yoluna eşit halihazırda mutlak hedefleri olan şirketler.
Net sıfıra ulaşmak: Mevcut emisyonları net sıfır veya sıfıra yakın olan şirketler.
Piyasa değerine göre borsada işlem gören en büyük 10 şirketten beşinin net sıfır yolunda uyum sağlamadığı, dördünün uyum sağlamayı taahhüt ettiği ve birinin de net sıfır yolunda uyumlu olduğu belirtiliyor.
Apple – uyumlu değil
Microsoft – net sıfıra uyum sağlama yolunda
Nvidia – uyumlu değil
Alphabet – net sıfır uyum taahhüdü var
Amazon – net sıfır uyum taahhüdü var
Saudi Arabian Oil Company – uyumlu değil
Meta Platforms – net sıfır uyum taahhüdü var
Berkshire Hathaway – uyumlu değil
Eli Lilly – uyumlu değil
Taiwan Semiconductor Manufacturing – net sıfır uyum taahhüdü var
Listede yer alan ilk 100 şirketin değerlendirmesinde tablo biraz daha iyileşme belirtisi gösteriyor. Bunlar arasında 43 şirketin uyumlu olmadığı, 30 şirketin net sıfır taahhüdünün olduğu, 12 şirketin uyum sağlama yolunda olduğu ve 12 şirketin uyumlu olduğu görülüyor.
Rapora göre, borsaya kayıtlı şirketlerin emisyonları küresel sera gazı emisyonlarının % 20’sini temsil ediyor.
Raporun diğer önemli bulguları aşağıda sıralanıyor:
Gezegen için umut işaretleri arayanlar için raporun altını çizdiği noktalar hiç de iç açıcı değil.
· Borsada işlem gören şirketlerin yaklaşık üçte ikisi, gezegeni sanayi öncesi seviyelerin 2C derece üzerinde ısıtacak bir yörüngede ilerliyor.
· Bilime dayalı iklim hedefleri belirleyen şirketlerin sayısı artmasına rağmen genelde hala düşük.
· Borsada kayıtlı şirketlerin % 22’si, 2050 yılına kadar emisyonlarını bilime dayalı hedefler doğrultusunda net sıfıra indirmeyi amaçlayan karbonsuzlaşma hedefi belirlemiş durumda. Bu da bir önceki seneye göre %8 artışa işaret ediyor.
· Borsada işlem gören şirketlerin %40’ının net sıfıra ulaşmayı amaçlayan karbonsuzlaşma hedefi bulunuyor.
· Halka açık şirketlerin % 56’sı sera gazı emisyonlarını azaltma taahhüdünü açıklamış durumda. Bu da bir önceki sene % 54 seviyesinde gerçekleşmiş.
· Borsada işlem gören şirketlerin % 69’u Kapsam 1 ve/veya Kapsam 2 emisyonlarını açıklarken, bu şirketlerin % 47’si Kapsam 3 emisyonlarının en azından bir kısmını açıklamış durumda. Bu oran geçtiğimiz sene sırasıyla %19 ve %10 olarak gerçekleşmiş.
Rapor, ısınmayı 1.5C derece ile sınırlandırmak için borsadaki büyük şirketlerin gelecekteki Kapsam 1 emisyonlarını 2050 yılına kadar 26,7 gigaton emisyon seviyesinde tutmaları gerektiğini belirtiyor.
MSCI raporuna göre en büyük karbon ayak izine sahip 20 şirket
Saudi Arabian Oil Company – toplam karbondioksit emisyonu 2,52 milyar
Coal India – 1.34 milyar
PetroChina Company – 1.29 milyar
Exxon Mobil – 1,17 milyar
China Petroleum & Chemical Corporation – 1 milyar
Chevron Corporation – 887 milyon
Shell PLC – 791 milyon
China Shenhua Energy Company – 759 milyon
BP PLC – 681 milyon
SAIC Motor Corporation – 633 milyon
BHP Group – 536 milyon
Huaneng Power International – 528 milyon
Equinor ASA – 506 milyon
Porsche Automobile Holding SE – 503 milyon
Volkswagen Aktiengesellschsft – 488 milyon
Toyota Motor – 477 milyon
Marathon Petroleum Corporation – 474 milyon
Vale SA – 452 milyon
General Electric – 452 milyon
TotalEnergies – 431 milyon
MSCI raporu, şirketlerin en ince detayına kadar ayarlanmış iklim yatırım stratejileri olsa bile, eşit bir oyun alanı ve reel ekonomide faaliyet birleşimi yaratan poltikalar olmadan küresel sera gazı emisyonlarının azaltılamayacağının son söz olarak altını çiziyor.
