Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) tarafından COP28 çatısı altında yayınlanan en son rapora göre, her yıl yaklaşık 7 trilyon dolar tutarında kamu ve özel finansmanı, doğaya doğrudan zarar veren faaliyetleri desteklemek için kullanılıyor. Bu rakam, doğaya dayanıklı çözümlere yıllık olarak harcanan miktarın yaklaşık 30 katı.
Rapor, onlarca yıldır insanlığın en değerli varlıklarına zarar veren sektörlere yönelik finansman akışlarını sona erdirme çabalarına rağmen bu yatırımların küresel gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 7’sini oluşturduğunu ortaya koyuyor.
Aynı zamanda, 2022 yılında doğa temelli çözümlere yapılan yatırımların yaklaşık 200 milyar dolar olduğunu ancak doğaya zarar veren faaliyetlere yönlendirilen finans akışlarının bunun 30 katı olduğunu bildiriyor.
UNEP İcra Direktörü Inger Andersen, ‘’Doğa temelli çözümler yetersiz finanse ediliyor. Yıllık doğa-negatif yatırımlar, iklimi stabilize eden ve sağlıklı arazi ile doğayı teşvik eden doğa temelli çözümlere yapılan finansmandan 30 kat daha fazla. Sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşma şansımızın olması için bu rakamların tersine çevrilmesi gerekiyor’’ dedi.
Elde edilen bulgular, küresel finansal akışların analizi temel alınarak tespit edildi. Negatif finans akışlarını yönlendiren inşaat, elektrik hizmetleri, gayrimenkul, petrol ve doğal gaz, gıda ve tütünün yer aldığı beş endüstri ekonomideki genel yatırım akışlarının yüzde 16’sını temsil ediyor.
Bu sektörlerin ortaya koyduğu negatif performans ormanlar, sulak alanlar ve diğer doğal habitatların tahribatı ile ilişkilendirilen doğa-negatif akışların yüzde 43’ünü oluşturuyor.
COP28’de UNEP tarafından yayınlanan Doğa için Finans Raporu’nun öne çıkan verileri:
· 2022’de doğa temelli çözümlere sadece 200 milyar dolar ayrıldı. Bunun yüzde 82’sini (165 milyar dolar) hükümetler oluşturdu. Özel finans ise 35 milyar dolarla sınırlı kaldı.
· İklim değişikliğini 1.5C ile sınırlamaya yönelik Rio Konvansiyonu hedefleri ile 2030’a kadar toprak ve denizin yüzde 30’unu koruma hedefini yerine getirilmesi.
· Hem kamusal finansman hem de özel yatırımı büyük ölçüde artırmak ve doğaya zarar veren finans akışlarını azaltılmak ve mümkünse doğa lehine yeniden yönlendirilmesi.
· Sadece doğa temelli çözümlere yapılan yatırımın iki veya üç katına çıkarılması. Doğa-negatif uygulamalara yapılan 7 trilyon dolar finans akışının dramatik bir şekilde azaltılması ve Rio hedeflerine ulaşmak için çaba gösterilmesi.
· Doğa için büyük bir dönüşüme ihtiyaç var. Finans sektörü ve işletmelerin, sadece doğa temelli çözümlere yatırımı artırmakla kalmayıp finans akışını zararlı faaliyetlerden doğaya olumlu sonuç verecek projelere yönlendirmesi ve bu konudaki teşviklerin hayata geçirilmesi.
· Hükümet politikaları, yatırım fırsatlarını desteklemek ve etkin bir ortam yaratmak için kritik rol oynar.
Doğa temelli çözümlere yönelik yatırım fırsatlarının hayata geçirilmesinde hükümet politikalarının revizyonu bu bağlamda önemlidir.
Kaynak:
