Birleşmiş Milletler, yanlış bilgilendirme, dezenformasyon ve nefret söyleminin yol açtığı zararların ele alınması için derhal harekete geçilmesi gerektiğinin altını çizen yeni Küresel Bilgi Bütünlüğü ilkelerini (Global Principles of Information Integrity) açıkladı.
Guterres, bilgi alanlarını daha güvenli hale getirmeyi ve aynı zamanda ifade özgürlüğü gibi insan haklarını korumayı amaçlayan temel önerileri özetledi.
Genel Sekreter, ‘’Milyarlarca insanın yanlış alıntılara, çarpıtmalara ve yalanlara maruz kaldığı bir dönemde, bu ilkeler, ifade ve düşünce özgürlüğü hakları da dahil olmak üzere insan haklarına sıkı sıkıya bağlı, ileriye dönük net bir yol ortaya koyuyor’’ dedi.
Hükümetleri, teknoloji şirketlerini, reklamcıları ve halkla ilişkiler sektörünü, zararla sonuçlanan içeriğin yayılması ve bundan para kazanılması konusunda sorumluluk almaya çağırdı.
Dünyaya zarar veriyor
Yanlış bilgi ve nefret söylemiyle mücadelenin demokrasi, insan hakları, kamu sağlığı ve iklim eyleminin korunması açısından kritik önem taşıdığını vurgulayan Guterres, New York’taki BM Genel Merkezi’nde yaptığı basın açıklamasında, ‘’İnternette nefret ve yalanların yayılması dünyamıza ciddi zararlar veriyor’’ dedi.
BM Genel Sekreteri, personelinin ‘’yalan tsunamisi’’ ve ‘’saçma komplo teorileri’’ ile uğraşması nedeniyle BM’nin kendi insani yardım ve barışı koruma operasyonlarının risk altında olduğunu da sözlerine ekledi.
‘’Yanlış anlatılar ve yalanlar sinizmi besleyerek, sosyal uyumu ve sürdürülebilir kalkınmayı baltalar’’ ifadelerine yer verdi.
Opak algoritmalar
Bireylerin saldırıya uğrama korkusu olmadan kendini özgürce ifade edebilmesi ve geniş bir yelpazede görüş ve bilgilere erişebilmesi gerektiğini belirten Guterres, ‘’Hiç kimse kontrol etmediği, çıkarlarını korumak için tasarlanmamış ve kişisel verilerini toplamak ve kullanıcıları bağımlı hale getirmek için davranışlarını izleyen bir algoritmanın insafına kalmamalı’’ dedi.
Genel Sekreter, Küresel İlkelerin insanları haklarını talep etme konusunda güçlendirmeyi, çocukların korunmasına yardımcı olmayı, gençler için dürüst ve güvenilir bilgi sağlamayı ve kamu yararını esas alan medyanın güvenilir ve doğru bilgi aktarmasını sağlamayı amaçladığını sözlerine ekledi.
Kamu yararı için güven ve dayanıklılık
İlkeler, BM Üye Devletleri, özel sektör, gençlik liderleri, medya, akademi ve sivil toplum ile yapılan geniş kapsamlı müzakereler sonucunda ortaya çıktı.
Güven ve dayanıklılık inşa etmeyi amaçlayan ilkeler, aynı zamanda bağımsız ve çoğulcu bir medya sağlamaya, gerçek bilgilere dayalı sağlıklı teşvikler yaratmaya, şeffaflığı ve araştırmayı geliştirmeye ve halkı güçlendirmeye odaklanıyor.
Temel öneriler arasında hükümetlerin, teknoloji şirketlerinin, reklamcıların ve medyanın dezenfermasyon ve nefret söylemini kullanmaktan veya yaymaktan kaçınmaya teşvik edilmesi yer alıyor.
Bununla birlikte hükümetler bilgiye zamanında erişimi sağlamalı, bağımsız bir medya ortamını desteklemeli ve gazeteciler ile sivil toplumu korumalılar.
Teknoloji şirketleri güvenlik ve mahremiyete öncelik vermeli, tutarlı politikalar uygulamalı ve özellikle seçimler konusunda bilgi bütünlüğünü desteklemeli. Yapay zekanın (AI) geliştirilmesinde yer alan paydaşlar, insan haklarını dikkate alarak güvenli, sorumlu ve etik bir şekilde kullanılmasını sağlamalı.
Güvenlik ve mahremiyete öncelik verilmesi
Teknoloji şirketleri algoritma güdümlü reklamcılığa dayanan iş modellerinden uzaklaşarak, insan haklarını koruyan, kullanıcı gizliliği ve güvenliğini benimseyen iş modellerine öncelik vermeli.
Reklam verenler, yanlışlıkla dezenformasyona veya nefret içerikli mesajlara fon sağlamadıklarından emin olmak için teknoloji sektöründen dijital reklam süreçlerinde şeffaflık talep etmeli.
Teknoloji şirketleri ve yapay zeka geliştiricileri de anlamlı bir şeffaflık sağlamalı, kullanıcı gizliliğine saygı gösterirken araştırmacıların verilere erişimine izin vermeliler. Yöneticiler bağımsız denetimler sağlamalı ve hesap verilebilirliği artırmalı.
Hükümet, teknoloji şirketleri, AI geliştiricileri ve reklamcılar çocukları korumak ve güçlendirmek için özel önlemler almalı ve hükümetler ebeveynler, veliler ve eğitimciler için kaynaklar sağlamalı.
Bu öneriler, Genel Sekreter’in gelecekteki küresel işbirliği ve çok taraflı eylemler için bir vizyon ortaya koyan ‘’Ortak Gündemimiz’’ başlıklı 2021 raporundan yola çıkarak hazırlandı. Eylül ayında gerçekleştirilecek olan Geleceğin Zirvesi öncesinde Üye Devletler için önemli bir kaynak niteliği taşıyor.
Kaynak:
https://news.us15.list-manage.com/track/click?u=372753f560ef60c400f1a4f3f&id=4c8614818e&e=8b42edf312
