Tarihsel olarak İskandinav ve Baltık ülkeleri kadınların siyasete katılımı konusunda öncülük etmiş olsalar da, kadınların üst düzey görevlerdeki varlığı Balkanlar’da da giderek önem kazanıyor.
Amerika Birleşik Devletleri’nden örnek verecek olursak, Demokratik Ulusal Kongre’de başkan adaylığı resmen kabul edilen Kamala Harris, Kasım ayındaki seçimlerde başarılı olması halinde tarihteki ilk kadın ABD başkanı olacak.
Kadın liderler söz konusu olduğunda Avrupa’nın durumu nasıl?
50 ülkeden sadece 15’inin kadın başbakanı veya devlet başkanı var. Dolayısıyla, kıta genelinde siyaset alanında kadınlar halen azınlıkta.
Avrupa Birliği’nde bu sayı sadece yedi olmasına rağmen, en üst düzey bürokratlardan üçü kadın: Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola ve Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde.
Slovenya, Kosova, Kuzey Makedonya ve Yunanistan’ın kadın cumhurbaşkanına sahip olmasıyla birlikte Balkanlar son zamanlarda üst düzey görevlerde kadınların yükselişine tanık oluyor.
Bosna Hersek başbakanı da bir kadın. Ancak Avrupa’da sadece dört kadın mevkidaşı var: İtalya’dan Giorgia Meloni, Danimarka’dan Mette Frederiksen, Letonya’dan Evika Silina ve Litvanya’dan İngrida Simonyte.
Bu kadın siyasetçilerin ortak noktaları nedir?
Üst düzey devlet kademelerinde görev alan kadınların çoğunun hukuk eğitimi almış kişiler oldukları görülüyor.
Slovenya Cumhurbaşkanı Natasa Pirc Musar, Melanie Trump’ı bazı yasal davalarda temsil eden avukat olarak biliniyor.
Kuzey Makedonya Cumhurbaşkanı Gordana Siljanovska-Davkova da bir hukuk profesörü. Kosava Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani hukuk akademisyeni ve Yunanistan Cumhurbaşkanı Katerina Sakellaropoulou ise yargıç. Bosna Başbakanı Borjana Kristo’nun da hukuk diploması var ve Letonya Başbakanı Evika Silina daha önceleri avukat olarak çalışmış.
Hukuk geçmişi olmayan devlet başkanları arasında Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve Litvanya Başbakanı İngrida Simonyte bulunuyor. Bu kadınlar arasında yalnızca Giorgia Meloni’nin yüksek öğrenimini tamamlayamadığı görülüyor.
Avrupa’nın tarihsel geçmişine bakıldığında başbakan ya da devlet başkanı görevlerinde kadın temsiliyetinin varlığı biliniyor. Geçmiş dönemlerde çoğu Avrupa ülkesi kadın liderlere sahip olmuş.
1907 yılında parlamentoda kadın temsilini kabul eden ilk ülke Finlandiya olmuş ve onu Norveç, Estonya, Rusya ve Ukrayna izlemiş. San Marino (1974), Andorra (1984) ve Lihtenştayn ise (1986) en geç kalan ülkeler arasında.
Bütün bunlara rağmen, Andorra hariç (50/50) Avrupa ülkelerinin tamamında parlamentoda kadın temsiliyeti halen yeterli düzeyde değil.
İzlanda, İsveç, Finlandiya, Danimarka ve Norveç’in üst sıralarda yer aldığı İskandinavya, kadın parlamenter oranının en yüksek olduğu bölge olarak ortaya çıkıyor.
Avrupa’nın beş büyük ülkesi arasında en eşit temsile sahip olan İspanya’yı, son genel seçimlerde ülkede şimdiye kadar kaydedilen en yüksek sayıda ve oranda kadın milletvekili çıkaran Birleşik Krallık izliyor.
Kaynak:
