İklim bilimcilerin yaptığı yeni bir çalışma, Amazon yağmur ormanlarında nehirleri kurutan, nesli tükenmekte olan yunusları öldüren ve bölgedeki milyonlarca insanın hayatını alt üst eden rekor kuraklığın sorumlusunun El Nino değil, insan kaynaklı küresel ısınma olduğunu ortaya çıkardı.
Uluslararası bilim insanları grubu olan World Weather Attribution’ın analiz raporu, küresel ısınmanın kuraklık olasılığını 30 kat artırdığını, aşırı yüksek sıcaklıklara yol açtığını ve yağışların azalmasına katkıda bulunduğunu savunuyor.
Çalışmada, nehir seviyelerinin son 120 yılın en düşük seviyelerinde olduğu; Brezilya, Peru, Kolombiya, Venezuela, Ekvator ve Bolivya’nın da aralarında bulunduğu birçok ülkede Amazon havzasında yaşayan tahmini 30 milyon insan için ulaşımı aksatma, toplulukları izole etme ve yaban hayatını yok etme tehdidi oluşturduğu bildirildi.
Dünyanın en büyük yağmur ormanı olan Amazon’un korunması, büyük miktarlardaki sera gazını bertaraf etme yeteneği nedeniyle iklim değişikliğini engellemek açısından hayati önem taşıyor.
Araştırmacılar, kuraklığın orman yangınlarını daha da kötüleştirebileceğini, bunun iklim değişikliği ve ormansızlaşmayla birleştiğinde Amazon’u daha hızlı bir şekilde geri dönüşü olmayan bir noktaya sürükleyebileceğini ve sonrasında biyomun kuruyup yok olabileceğini savunuyor.
Çalışma sonucu ortaya çıkan temel bulgular:
· Düşük su seviyeleri ve yüksek sıcaklıklar geçen yıl nesli tükenmekte olan pembe ve gri Amazon nehri yunuslarından en az 178’inin ölümüne yol açtı. Amazon nehri kollarındaki düşük oksijen nedeniyle binlerce balık öldü.
· Son derece savunmasız olan nüfuslar kuraklıktan orantısız bir şekilde etkilendi. Özellikle küçük çiftçiler, yerli, kırsal ve nehir toplulukları en savunmasız gruplar arasındaydı.
· Kuraklığın etkilerine maruz kalma; ormanların yok edilmesi, bitki örtüsünün tahrip edilmesi, yangınlar, biyokütle yakılması, kurumsal çiftçilik, büyükbaş hayvancılık gibi toprağın su tutma kapasitesini azaltan, su ve enerji yönetimi uygulamaları arazinin bozulması ve kuraklığın kötüleşmesine neden oldu.
· Veriler ve iklim modellemelerine göre, meteorolojik kuraklığın meydana gelme olasılığının 10 kat arttığı, tarımsal kuraklığın ise yaklaşık 30 kat arttığı tespit edildi.
Etkilenen bölgedeki tüm ülkelerin kuraklık yönetimi planları olmasına rağmen, son durum uyum politikalarında reform yapılması, tahminler ve erken uyarı sistemleri için önleyici desteğin, kuraklık acil durum planlarının, sürdürülebilir su yönetimi uygulamalarının daha iyi entegre edilmesi gerektiğine işaret ediyor.
Kaynak:
