İstanbul’da kurulacak ve Birleşmiş Milletler çatısı altında faaliyet gösterecek olan ‘’İklim Değişikliği Bölgesel Faaliyet Merkezi’’ Akdeniz’de iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılması ve bölgesel adaptasyonun sağlanmasına ilişkin ulusal ve bölgesel projeler gerçekleştirecek.
Türkiye’de iklim değişikliği merkezi kurulması fikri ilk olarak, Emine Erdoğan’ın katılımıyla 2021 yılında Antalya’da gerçekleştirilen Barselona sözleşmesi 22. Taraflar Konferansı’nda gündeme getirildi.
Ardından Ankara Üniversitesi Deniz Hukuku Ulusal Araştırma Merkezi (DEHUKAM) bünyesinde bulunan Akdeniz İklim Değişikliği Araştırma Merkezinin (AİDAM), BM Çevre Programı Akdeniz Eylem Planı’nın (UNEP/MAP) bir bileşeni haline getirilmesi ve ‘’İklim Değişikliği Bölgesel Faaliyet Merkezi’’ statüsü kazanması teklifinde bulunuldu.
Slovenya’da bu yıl düzenlenen Barselona Sözleşmesi 23. Taraflar Konferansı’nda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Fatma Varank başkanlığında temsil edilen Türkiye delegasyonu tarafından gerçekleştirilen müzakereler sonucunda merkezin kurulması kararı oy birliğiyle kabul edildi.
Merkezin 2 yıl içinde kuruluş süreçlerini tamamlayarak Aralık 2025’te gerçekleşecek olan 24. Barselona Sözleşmesi sonrasında açılacağı belirtildi.
Akdeniz’in dünyadaki diğer denizlere göre iklim değişikliğinden daha fazla etkilendiğini ve Türkiye’nin de bulunduğu coğrafyada iklim değişikliği etkilerini yaşayan ülkelerden biri olduğunu vurgulayan DEHUKAM Başkanı Mustafa Başkara, Türkiye’de iklim değişikliği merkezinin kurulmasının, bu alanda yapılan çok sayıda küresel çalışmaya rol model olacağını söyledi.
2 yıllık süreçte diğer bölgesel faaliyet merkezleriyle birlikte analiz çalışmasına tabi tutulacak olan merkez, eşit ve adil bir şekilde BM fonlarından yararlanacak bir yapıya kavuşturulacak.
Akdeniz’de yapılan iklim değişikliği çalışmalarının halihazırda hak ettiği değeri görmediğinin altını çizen Başkara, ‘’Barselona Sözleşmesi bütçesinde iklim değişikliğiyle mücadelenin payı yüzde 4 ile sınırlanmış durumda. Yeni merkez, iklim değişikliğinin Akdeniz’deki etkilerinin önlenmesi, azaltımı ve adaptasyonu konularındaki araştırmaları destekleyecek. Akdeniz’in hak ettiği değeri görmesi için bölgesel anlamda daha fazla çalışma yapılmasını teşvik ve koordine edecek’’ açıklamasını yaptı.
Yeni merkezin kapsayıcılığı diğerlerinden farklı olacak
İklim değişikliğinin teknik anlamda birçok yönü olduğu ve bunlara ilişkin yapılan çalışma ve araştırmaların Türkiye’nin desteğiyle, BM çatısı altında dünya genelinde hizmet verecek şekilde koordine edileceği belirtildi.
Başkara, ‘’Merkezin bağımsızlığını, tarafsızlığını önemsiyoruz. İklim değişikliği ile mücadele, ülkelerin bugünden yarına sonuç alabilecekleri bir konu değil. Bu noktada bizler de bu mücadelede yer alarak, önemli katkılar sunmak için faaliyet göstereceğimizi taahhüt ediyoruz. Bölgesel anlamda yapılacak çalışmalar, yürütülecek faaliyetler, sadece iklim değişikliğinin etkisinin Akdeniz’de azaltılması sonucuna ulaşmayacak, aynı zamanda BM çatısı altındaki diğer bölgesel deniz sözleşmelerine de örnek teşkil edecek’’ ifadelerini kullandı.
Barselona Sözleşmesi çerçevesinde 6 ayrı bölgesel faaliyet merkezi bulunduğunu aktaran Başkara, Türkiye’de hayata geçirilecek merkezin kapsayıcılık yönüyle diğerlerinden farklı olacağına dikkat çekti.
Bu altı merkezin her birinin deniz çöpleri, biyoçeşitlilik, deniz sahası planlaması, bilgilerin toparlanması gibi ayrı ayrı konularda çalıştığını söyleyen Başkara, Türkiye’de kurulacak merkezin bunlardan farklı olarak iklim değişikliği meselesine daha kapsamlı bir çerçeveden bakacağını vurguladı.
Kaynak:
