Ağaçların çok çeşitli faydaları olduğunu bilmekle birlikte, onları düşünmeden keserek, zarar vererek veya iklim değişikliği gibi nedenlerle çıkan yangınlarda kaybederek gezegene olan fayda ve gerekliliklerini çoğunlukla görmezden geliyoruz.
‘’Ağaçlar insanlara nasıl fayda sağlar?’’ sorusuna yanıt olarak aşağıdaki etkiler özet olarak sıralanabilir:
Ağaçlar, toplumlara güzellik katmanın ötesinde, şehirlerde ve kasabalarda yaşayan insanlara her gün, her saat sağlık ve güvenlik faydaları sağlıyor.
Güvenlik Tamponu: Ağaçlar, araçlar ile mahallelerinde yürüyüş yapmaktan keyif alan insanlar arasında doğal bir bariyer oluşturarak herkes için daha güvenli bir alan yaratıyor.
Sokaklardaki ağaçlar, trafiğin yarattığı etkiyi hafifletmeye yardımcı olurken, aynı zamanda araç trafiği ile yaya alanları arasında ayrım sağlıyor.
Serin alanlar yaratır: Ağaçlar, sert yüzeyler nedeniyle genellikle daha sıcak olan şehir ve kasabalara serinletici faydalar sağlar.
Stresi azaltır: Yeşil alanlarda yapılan şehir yürüyüşleri, iç mekan spor salonlarında veya boş arazilerde yapılan yürüyüşlere kıyasla düşük kalp atış hızına neden oluyor. Uzmanlar, doğada geçirilen zamanın insanlar üzerindeki anksiyeteyi azaltabileceğini gösteren çalışmalar olduğunu söylüyor.
Yapraklı, ağaçlı ortamlarda daha fazla zaman geçiren insanların serum kortizol adı verilen biyokimyasal stres göstergesinin daha düşük seviyelerde olduğu kanıtlandı ve dikkat eksikliği bozukluğu olan çocuklarda konsantrasyon seviyelerini bile iyileştirdiği sonucuna varıldı.
Daha net bir ifadeyle, herhangi türden bir ağacın 100 metre yakınında yaşamanın daha düşük antidepresan kullanımıyla ilişkili olduğu bildiriliyor.
Bağlantı sağlar: Ağaçlar sosyal bağlantıları destekliyor. Araştırmalar, ağaçların ve diğer yeşilliklerin bulunduğu konut ortak alanlarının daha güçlü topluluk duygularını desteklediğini ortaya koyuyor.
Ortak alanlardaki fiziksel özellikler komşular arasındaki sosyal iletişimi etkiliyor.
Kentsel yeşil alanlar, insanların bir araya geldiği, sosyal etkileşimlerin gerçekleştiği ve ilişkilerin veya ortaklıkların oluştuğu tarafsız bir alan sağlayabilir ve bu yeşil çevre düzeni halk sağlığını etkileyebilir.
Aktif olmayı teşvik eder: Önemli ölçüde yeşilliğe sahip olan bölgelerde yaşayan insanların fiziksel olarak aktif olma olasılığı çok daha yüksek.
Son araştırmalar, yeşil ve kaliteli dış mekan ortamlarının aktivite tutum ve davranışlarını etkilediğini gösteriyor.
Kentsel yeşillendirme unsurları fiziksel aktiviteyi teşvik ederek, ‘özellikle yetişkinlerde ve çocuklarda kötü beslenme salgınıyla ortaya çıkan obeziteyi engellemeye ve yaşam tarzlarını değiştirmeye neden olabilir’ deniyor.
Uzun vadeli sağlığı destekler: Sağlıklı ağaç örtüsüne sahip bölgelerde yaşayan insanlar daha az astım, felç ve kalp krizi gibi rahatsızlıklar yaşar.
Doğal çevreye maruz kalmanın insan sağlığını iyileştirebileceğine dair birçok bilimsel kanıt bulunuyor.
Temiz hava: Ağaçlar havadaki partikül maddeleri doğrudan temizleyerek genel hava kirliliğini azaltıyor.
Sıcak hava dalgaları, dünya genelinde insan ölümlerinin baş sorumlusu olarak biliniyor. 2050 yılında küresel nüfusun %79’inin ikamet edeceği tahmin edilen şehirler özellikle savunmasız durumda.
Dolayısıyla kent sakini başına dikilecek her bir ağaç, kentlerin sağutulmasına yardımcı olurken, yaşamı tehdit eden hava kirliliğini azaltabilir, bireyler ve toplumlar için çeşitli yan faydalar sağlayabilir.
Ağaç eşitliğine doğru ilerleme hedefi
Birçok çalışma, şehir ve kasabalar genelinde ağaçların eşit bir şekilde dikilerek orantılı dağıtılmadığını, Siyah, Yerli, ve diğer ön saflarda yer alan toplulukların bulunduğu bölgelerde ağaç örtüsünün diğer bölgelere göre daha düşük olduğunu ortaya koyuyor.
İnsanların ve çevrenin sağlığını desteklemek için ağaç gölgeliklerini artırmaya çalışırken, bu eşitsizliklerin farkındalığı ile ve bunları gidermek hedefiyle yeşillendirme ve ağaçlandırma çabalarının işbirliği ve dayanışma için yürütülmesi önem taşıyor.
Kaynak:
