ABD ve İsrail’in İran’a karşı açtığı savaşın iklim üzerindeki etkilerine dair yapılan yeni bir analiz durumun ciddiyetini ortaya koydu.
Savaş, küresel karbon bütçesini 84 ülkenin toplamından daha hızlı tüketiyor. Çatışmaların ilk 14 gününde 5 milyon ton karbondioksit salımı gerçekleşti.
Guardian’a özel olarak paylaşılan analiz, çatışmanın yalnızca doğrudan askeri faaliyetlerle sınırlı kalmadığını, aynı zamanda fosil yakıt altyapısına yönelik saldırılar nedeniyle çevresel etkilerin katlanarak arttığını ortaya koyuyor.
Petrol tesislerinin bombalanması, yangınlar ve sızıntılar; hem havaya yoğun karbon salımı yapılmasına hem de uzun vadeli çevresel tahribata yol açıyor. Uzmanlar, bu durumun küresel ısınmayı hızlandırabileceği uyarısında bulunuyor.
İklim krizi ile ekonomik ve toplumsal eşitsizlikler arasındaki ilişkiye odaklanan, ABD merkezli bağımsız bir araştırma kuruluşu olan Climate and Community Institute’te araştırma direktörü ve analizin ortak yazarlarından Patrick Bigger, “Her füze saldırısı, daha sıcak ve daha istikrarsız bir gezegen için yapılmış yeni bir peşin ödeme gibi. Üstelik bunların hiçbiri kimseyi daha güvende kılmıyor” dedi.
Yıkılan binalar, tahmini karbon maliyetinin en büyük kalemini oluşturuyor. İran Kızılayı’nın çatışmalar nedeniyle yaklaşık 20 bin sivil binanın zarar gördüğüne dair raporlarına dayanan analiz, bu sektörden kaynaklanan toplam emisyonu 2,4 milyon ton karbondioksit eşdeğeri olarak tahmin ediyor.
Uzmanlar ayrıca savaşın yalnızca karbon emisyonlarıyla sınırlı kalmadığını; su kaynakları, deniz ekosistemleri ve gıda zinciri üzerinde de ciddi tehditler oluşturduğunu belirtiyor.
Özellikle enerji ve su altyapısına yönelik saldırıların, bölgede yaşayan milyonlarca insan için hayati riskler doğurabileceği ifade ediliyor.
İran merkezli çatışma, sadece askeri ve siyasi bir kriz değil; aynı zamanda küresel iklim hedeflerini doğrudan tehdit eden çok boyutlu bir çevre felaketi olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre savaşın uzaması, küresel karbon bütçesini hızla tüketiyor. Mevcut durumun sürmesi halinde hem karbon salımları artacak hem de iklim kriziyle mücadele daha da zorlaşacak.
Kaynak:
https://www.theguardian.com/world/2026/mar/21/middle-east-iran-conflict-environment-climate
