Dünyanın en prestijli doğa fotoğraf yarışmalarından biri olan Wildlife Photographer of the Year yarışmasından kareler, vahşi yaşamın eşsiz güzelliğini gözler önüne sererken gezegenin karşı karşıya olduğu büyük tehlikeyi de hatırlatıyor.
1970’ten bu yana dünya genelinde yaban hayatı popülasyonları ortalama yüzde 75 azaldı. Her yıl on binlerce başvurunun yapıldığı Wildlife Photographer of the Year yarışmasında seçilen fotoğraflar, doğanın büyüleyici anlarını yakalarken aynı zamanda kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğumuz doğal mirası da görünür kılıyor.
Doğa kaybı ve biyolojik çeşitlilik kaybına ilişkin rakamlar çoğu zaman soyut kalıyor. Ancak güçlü bir fotoğraf, sayılarla anlatılamayan gerçeği tek karede gözler önüne serebiliyor.
Wildlife Photographer of the Year yarışması da tam olarak bunu yapıyor: Dünyanın dört bir yanından fotoğrafçıların gönderdiği 60 binden fazla kare arasından seçilen en etkileyici 100 fotoğraf, Natural History Museum’da sergileniyor. Jüri farklı kategorilerde 16 kazanan belirlerken, 24 fotoğraf da halk oylamasına sunuluyor.
Bu yılın seçkisinde yer alan kareler yalnızca estetik açıdan büyüleyici değil; aynı zamanda doğanın karşı karşıya olduğu kırılganlığı da çarpıcı biçimde ortaya koyuyor.
Okyanusta bir yaşam döngüsü
Costa Rica açıklarında çekilen bir karede, dönen yunuslardan oluşan dev bir sürü küçük fener balıklarını su yüzeyine doğru sürüklüyor. Bu sahne, okyanusun yaşam dolu dinamizmini gözler önüne seriyor.
Okyanuslar yalnızca ekosistemler için değil, küresel ekonomi için de hayati önemde. Dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 80’i deniz yoluyla gerçekleşiyor. Üstelik okyanus temelli sektörlerin ekonomik değerinin on yılın sonunda yılda 3 trilyon dolara ulaşması bekleniyor.
Buna rağmen okyanuslar ciddi bir baskı altında. İklim krizine bağlı deniz seviyesi yükselmesi, artan sıcaklıklar ve ekosistem bozulmaları deniz yaşamını giderek daha kırılgan hale getiriyor.
Eriyen buzların gölgesinde
Başka bir fotoğraf ise Kuzey Kutbu’nda çekilmiş. Yaz güneşi altında dinlenen bir kutup ayısı annesi ve iki yavrusu, ilk bakışta huzurlu bir tablo sunuyor.
Ancak bu görüntünün ardında büyük bir tehdit var: hızla eriyen deniz buzları.
Bilim insanlarına göre Kuzey Kutbu’ndaki yaz deniz buzları tarihsel seviyelere kıyasla ciddi biçimde azalıyor. Bu durum, avlanmak için buz platformlarına ihtiyaç duyan kutup ayıları için yaşam alanlarının giderek daralması anlamına geliyor. Uzmanlar küresel kutup ayısı nüfusunun yüzyılın ortasına kadar yaklaşık yüzde 30 azalabileceğini öngörüyor.
Kaçak avcılığın sessiz kanıtı
Uganda’daki Murchison Falls National Park’ta çekilen bir fotoğraf ise doğaya yönelik insan kaynaklı baskıyı gözler önüne seriyor.
Fotoğrafçı Adam Oswell, park korucular ve yerel gönüllülerle birlikte yalnızca bir yıl içinde ele geçirilen yüzlerce tel tuzağı üst üste yığarak bu çarpıcı görüntüyü oluşturdu.
Bu tuzakların bazıları geçim kaynağı arayan yerel halk tarafından kullanılsa da, büyük bir kısmı organize kaçak avcılık ağlarına ait. Birleşmiş Milletler’in 2024 raporuna göre yasa dışı yaban hayatı ticaretinin yıllık değeri yaklaşık 20 milyar dolar. Antiloplar, bufalolar ve gergedanlar ise en çok hedef alınan türler arasında yer alıyor.
İnsan ve vahşi yaşam arasında ince çizgi
Tayland’daki bir milli parkta çekilen başka bir karede, yağmurdan korunmaya çalışan bir güneş ayısının burnuna konmuş bir kelebek görülüyor. Doğanın zarif bir anını yakalayan bu kare, aynı zamanda büyüyen bir soruna da işaret ediyor.
Habitat kaybı ve ormanların daralması nedeniyle birçok vahşi hayvan artık insan yerleşimlerine daha sık yaklaşıyor. Bu durum hem insanlar hem de hayvanlar için tehlikeli sonuçlar doğurabilen “insan-yaban hayatı çatışmalarını” artırıyor.
Küçük canlıların büyük rolü
Bir başka fotoğrafta ise uzun bacaklı bir örümcek ağzında yumurta küresi taşıyor.
Doğa koruma çalışmalarında genellikle büyük memeliler öne çıksa da, ekosistemlerin görünmez kahramanları çoğu zaman küçük canlılar. Böcekler, dünya üzerindeki yaşamın yaklaşık yüzde 90’ını temsil ediyor ve bugün bir milyondan fazla böcek türü tanımlanmış durumda.
Ancak araştırmalar böcek türlerinin yüzde 40’ından fazlasının gerileme içinde olduğunu, üçte birinin ise yok olma riski taşıdığını gösteriyor. Oysa bu canlılar gıda üretiminden ekosistem dengesine kadar hayati roller üstleniyor.
Fotoğrafların verdiği mesaj
Bu çarpıcı kareler doğayı en güzel haliyle gösterirken aynı zamanda ne kadar kırılgan olduğunu da hatırlatıyor.
Uzmanlara göre doğa kaybını durdurmak ve tersine çevirmek için özel sektörün her yıl yaklaşık 1,2 trilyon dolar yatırım yapması gerekiyor.
Yarışmanın halk oylaması kazananı 25 Mart’ta açıklanacak. Seçilen fotoğraf, Wildlife Photographer of the Year sergisi kapsamında Natural History Museum’da 12 Temmuz’a kadar ziyaretçilerle buluşacak.
Sonuç olarak bu fotoğrafların asıl amacı yalnızca hayranlık uyandırmak değil. Aynı zamanda insanlığa şu soruyu sormak: Bu güzelliği korumak için ne yapıyoruz?
Kaynak:
